DE \'0TIMING DER STEENKOOL. 3 1 



eener slechts zeer onaanzienlijke kooUaag buitengewoon groote tijdruim- 

 ten zijn noodig geweest en voor de steenkooUagen zouden die getallen 

 zoo verbazend groot worden , dat deze vormingswij ze onaannemelijk is. 



Doch zelfs als men den tijd buiten rekening laat , kan men de turf- 

 vorming bij het ontstaan der steenkool niet aannemen. De venen toch 

 komen alleen voor in de gematigde luchtstreek, of, indien zij bij uit- 

 zondering in de tropische landen worden gevonden, althans op de 

 gebergten , waar het klimaat meer overeenkomst aanbiedt met dat van 

 de koudere landen. In de warme streken heeft de ontleding der planten- 

 stof veel te snel plaats en droogt de stof te spoedig uit , zoodat geen 

 veen , doch slechts teelaarde gevormd wordt. Daar nu allen het eens 

 zyn, dat in de steenkoolperiode over de geheele aarde een tropisch 

 klimaat heerschte, is ook daardoQjr de vorming van steenkool uit 

 veen reeds zeer onwaarschijnlijk. 



Ook de planten , die in de steenkoolformatie voorkomen , zijn van 

 geheel anderen aard dan die, welke de turf vormen. Deze laatste 

 ontstaat uit betrekkelijk kleine plantjes , waaronder vooral waterplan- 

 ten en het veenmos eene voorname rol spelen en de wezenlijke be- 

 standdeelen van het veen uitmaken , terwijl de steenkool ontstaan is 

 uit reusachtige boomvarens , paardestaarten , enz. die in hare blade- 

 ren , takken en soms ook in hare stammen , de grondstof geleverd 

 hebben voor de steenkool. Planten , die eenige overeenkomst hebben 

 met de gewassen , die tegenwoordig het veen vormen , zijn in de 

 steenkool niet gevonden. 



GtRand' eury verwerpt geheel en al de theorie eener ontleding van 

 de plantenstof in de vrije lucht. Voor de vorming eener aanzienlijke 

 koollaag was integendeel juist noodig , dat de plantendeelen telkens aan 

 den invloed der lucht werden onttrokken , daar anders door de zuurstof 

 der lucht veel meer koolzuur zou zijn gevormd en de verkoling slechts 

 bij uiterst geringe hoeveelheden te gelijk zou hebben plaats gehad. 



De aarde was in den steenkolentijd als bezaaid met moerassige 

 kommen of bekkens met verhevene randen. In die kommen heerschte 

 een weelderige plantengroei en onder de planten der steenkolenflora 

 hadden die met saprijke en weeke organen de overhand. De stigma- 

 riën hadden eene bijzondere geschiktheid om met hare wortels in den 

 grond voort te kruipen en steeds te blijven voortleven, als de boven- 

 aardsche deelen afstierven , terwijl zij uit hare knoppen telkens weer 

 nieuwe bovenaardsche stengels voortbrachten. Dezen vertoonden , in de 

 tropische hitte en in de atmosfeer , die zoo buitengewoon rijk was 



