EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 



EENE BESCHOUWING DOOR 



Dr. I. GRONEMAN. 



Er is geen stof zonder kracht. 



Er is geen kracht zonder stof. 



Stof en kracht zijn één, en alles wat bestaat, bestaat in en door 

 die eenheid van stof en kracht. 



Ik meende dat de waarheid van deze stelling door de wetenschap 

 van onzen tijd volkomen erkend was. Vooral sedert de ontdekking- 

 van de wet van 't behoud van arbeidsvermogen , van kracht of énergie 

 of hoe men 't noemen wil. 



Vroeger sprak men van warmtesto/ , van magnetische , elektrische 

 en randere » onweegbare vloeistoffen", en meende dan dat die van 

 't eene lichaam in 't andere konden overgaan. 



Maar als kracht geen stof is , en geen zelfstandig bestaan heeft , 

 buiten de stof , dan is 't ook ondenkbaar , dat zij zich van eenig 

 lichaam of van eenig stofdeel scheidt , of van 't eene in 't andere 

 overgaat, of, met andere woorden, dat eenig lichaam of stofdeel 

 eenige kracht of een deel van zijn kracht verliezen kan. 



Kracht is geen onderdeel of bestanddeel der stof, maar een on- 

 afscheidelijke eigenschap daarvan, of, duidelijker nog, een uitings- 

 wij ze van haar bestaan. 



Kracht verliezen of aan andere lichamen of stoffen afgeven , is on- 

 mogelijk zonder een zelfstandig bestaan der kracht. En wie dit ont- 

 kent, moet ook 't andere loochenen. 



3 



