48 EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 



zal zgn. 't Is evenwel mogelijk dat sommige kometen aan zulke nevel- 

 vlekken verwant zijn. 



Bij de bovenbedoelde verdichting van gassen tot de vloeibare en 

 vaste stofdeeltjes , die later door onderlinge aantrekking ons zonne- 

 stelsel hielpen opbouwen, moet weder belangrijk veel arbeidsvermogen 

 uit den vorm van beweging in dien van warmte omgezet zijn ; zoo- 

 wel door den overgang uit een ijleren in een dichteren toestand als 

 door 't samentreffen en zich opeenhoopen van de vroeger verspreide 

 stofdeeltjes. 



Die warmte kan hoog genoeg gestegen zijn om vastgeworden stoffen 

 weer te doen smelten en met de vloeibare op nieuw in gloeiing te 

 brengen en gedeeltelijk weder te verdampen. En zoo kan de gloeiende 

 toestand begrijpelijk worden , waarin de zon nog altijd verkeert , en 

 waarin de andere werelden van o&s zonnestelsel verkeerd moeten hebben. 



Om nu de verdeeling van de aan de wereldvorming onmiddellijk 

 voorafgaande nevel- en stofwolk in zon en planeten te verklaren , heeft 

 men moeten vooronderstellen dat de beweging , die 't gansche zonne- 

 stelsel om de zonas volbrengt , reeds in de stofwolk aangevangen was 

 en dat deze dus om haar as wentelde. 



Die aswenteling kan aldus ontstaan zijn. 



De stofwolk had vermoedelijk , evenals alle nevelvlekken en sterren- 

 stelsels , een eigen beweging door de ruimte en die beweging was 

 waarschijnlijk een gesloten kringloop om een. ander zwaartepunt , zooals 

 wij ons voorstellen dat ons zonnestelsel met andere zonnen en zonne- 

 stelsels om een centraal zwaartepunt rondloopt. 



Maar dan volbrachten de buitenwsiSi.ïts , en dus verder van dat centraal- 

 punt gelegen deelen van die stofwolk een grooteren kringloop (met 

 grooter straal) dan de binnen waarts geplaatste , en dus minder ver 

 van 't centraalpunt verwijderde deelen , en legden de eersten in den- 

 zelfden omloopstijd 7neer afstand af dan de laatsten. 



Daar nu echter de stofwolk zich voortdurend om haar eigen zwaarte- 

 punt tot een kleiner omvang samentrok , moet de afstand van de 

 buitenwaarts geplaatste deelen tot het centraalpunt van den kringloop 

 allengs kleiner en die van de binnen waarts gelegen deelen tot dat centraal- 

 punt (/rooter geworden zijn , en hadden dus de eersten voortaan kleinere 

 loopbanen (met kleiner straal) te doorloopen dan vroeger , met behoud 

 van een snelheid die te groot was om dat in denzelfden tijd te doen 

 als vóór de samentrekking. De binnenwaarts gelegen deelen moesten 

 daarentegen grootere kringen dan vroeger beschrijven , met een snel- 



1 



