54 EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 



Men berekent dat de warmte , door een met kosmische snelheid in 

 de zon vallend lichaam opgewekt , van vier- tot achtduizend maal zooveel 

 bedragen moet , als door verbranding van een gelijk gewicht aan steen- 

 kool ontwikkeld zou worden. 



Nu is de massa van alle planeten te zamen 43 7 maal — en die 

 der zon 325000maal zoo groot als de massa der aarde, en de zon 

 weegt dus maar 744maal zooveel als de gezamenlijke planeten. 



Aangenomen dat alle bouwstoffen van zon en planeten door zulk 

 een warmteontwikkeling evenals steenkool geheel verdampen , dan zou- 

 den de in de zon vallende planeten van vier- tot achtduizend — of 

 gemiddeld zesduizendmaal hun eigen massa in gasvorm kunnen om- 

 zetten , en dat zou gelijk staan met ac/itoaal de massa der zon. 



De gezamenlijke planeten zouden dus gemiddeld acht zonnen in gas- 

 vormigen toestand kunnen omzetten ; de aarde alleen ongeveer éen 

 vier-en-vijftigste zonnemassa , en zij zou dus , in de zon vallend , weinig 

 meer dan een nieuwe ontgloeiing veroorzaken. 



Misschien wordt het plotseling sterker opvlammen van sommige 

 sterren door een dergelijken planeetval teweeggebracht. Bij een vol- 

 ledige verdamping toch zou de ster in een nevelvlek veranderen en 

 voor onze oogen veranderd blijven, terwijl in de waargenomen ge- 

 vallen de ster een ster bleef, die op den duur weer tot haar vroegere 

 mindere lichtsterkte terugkeerde. 



Zoo vertoonde ook de ster van william heeschell zich als een 

 gloeiende zon midden in een gloeienden dampkring. 



Dat de warmte , door onderlinge botsing van twee zonnen ontstaan , 

 oneindig veel machtiger moet zijn, spreekt van zelf, en 't is dus 

 duidelijk dat daardoor gansche zonnestelsels in gloeiende gaswolken 

 van ontzaglijke uitgebreidheid kunnen veranderd worden. 



En dat ook zulke botsingen kunnen voorkomen , volgt weer uit de 

 noodzakelijke toenadering van sterren en sterren onderling , als ook 

 zij eenmaal , bij vermindering van eigen snelheid , door elkander of 

 door gemeenschappelijke zwaartepunten zullen worden aangetrokken. 



En zoo kunnen dus nieuwe nevelvlekken uit oude zonne- en sterren- 

 stelsels ontstaan , en alle voorwaarden voor 't vormen van nieuwe 

 wereldstelsels gegeven worden , als 't noodzakelijk gevolg van dezelfde 

 oorzaken, die eens de bestaande werelden tot stand hebben gebracht. 



{Wordt vervolgd.) 



