OP DEK PLANTENGROEI. 65 



slechts 4o bedroeg en de bodem op een voet diepte voortdurend be- 

 vroren was ^. 



Het is dus duidelijk dat de planten in het hooge Noorden , wan- 

 neer zij in groei zijn , meer warmte door de zon ontvangen dan ge- 

 woonlijk verondersteld wordt: 1^ door de directe zonnestralen, en 2^ 

 door de verhitte oppervlakte van den grond. — De sneeuw en het 

 grond-ijs verschaffen beide , wanneer zij smelten , de noodige vochtig- 

 heid , waaraan het hier dus nimmer ontbreken kan , en juist dit is 

 de oorzaak van den snellen groei van het gras op sommige plaatsen 

 in de Toendren ; het stroomende water deelt zijne warmte langzamer- 

 hand mede aan den bodem en verhindert tegelijk de nachtelijke uit- 

 straling. 



Al het aangevoerde is bewijs genoeg dat wanneer de gemiddelde 

 temperatuur in de schaduw bekend is , dit nog volstrekt niet vol- 

 doende is voor eene kennis der werkelijke temperatuur, waarbij het 

 plantenleven wordt opgewekt. Wat mag wel de temperatuur geweest 

 zijn van het binnenste weefsel in den kleinen tak en ook in het bloem- 

 katje waarvan wij boven gesproken hebben? En dit terwijl de tempe- 

 ratuur in de schaduw zóó ver beneden het vriespunt was. 



In de gematigde luchtstreek begint het plantenleven in de lente , 

 wanneer het verschil in temperatuur tusschen dag en nacht het grootst 

 is ; in het hooge Noorden valt dit verschil in het begin van den 

 zomer gedeeltelijk weg , om reden de dag alsdan aanhoudend is , doch 

 hier is het grootste verschil te vinden tusschen de temperatuur van 

 den grond en de temperatuur van hetgeen aan de zon is blootgesteld. 

 Zonder twijfel is juist dit verschil de oorzaak van de zeer snelle ont- 

 wikkeling op beschutte plaatsen en in de zonnestralen. ^ Alvorens te 

 eindigen , zij nog opgemerkt dat de bovenvermelde feiten aantoonen hoe 

 noodig een nieuw stelsel van bio-meteorologische waarnemingen moet 

 worden geacht , ten einde de juiste hoeveelheid warmte en zonlicht te 

 leeren kennen , noodzakelijk voor den groei van planten , waarvan er 

 zoo velen van het uiterste belang zijn in het leven der menschen. 

 Vlissiugen, October 1884. 



^ MinnENDORFF , t. a. p. p. 666. 



^ Zelfs onder 50^ N.B. aan de oevers van de Amoer, waar de toestand met betrek- 

 king tot bet grondijs in bet voorjaar dezelfde is als in bet Taimijrland , werden waar- 

 genomen dat Nasturtium ^waterkers) en Calamagrostis (Pluimriet)planten iederen dag 

 ongeveer \ voet in boogte toenamen; zie: BeUrage zur Kennt7>iss des Russischen Reiches , 

 Bd. XXm, p. 547, 617. 



