EEN ONTHULD GEHEIM. 



Het is thans bijna veertig jaren geleden , dat in Engeland een boek 

 verscheen , dat zeer de algemeene aandacht trok en beurtelings scherp 

 veroordeeld of levendig bewonderd werd. In weinige jaren volgden 

 elkander een reeks van drukken op , en het werd ook spoedig in an- 

 dere Europeesche talen overgebracht. Wij hebben het oog op de Ves- 

 tiges of Creation , in het Nederduitsch vertaald door Dr. van den broek , 

 onder den titel van Sporen der scheppingsgeschiedenis. Het werk was 

 eene poging om langs den natuurlijken weg het allengs ontstaan der 

 geheele schepping , zooals deze thans bestaat , te verklaren. Die poging 

 was stout en sprak tot het verstand en de verbeelding. Ofschoon niet 

 geheel nieuw, — want lamarck had reeds in 1809 va.Qi z^ne Philosophie 

 Zoologique hetzelfde doel beoogd, maar lamarck had daarvan weinig 

 voldoening ingeoogst en zijn werk was bijna vergeten , zelfs door het 

 wetenschappelijk publiek , — was toch de inhoud van de Vestiges eigen- 

 dommelijk genoeg om in den schrijver iemand te erkennen , die zelf 

 oorspronkelijke denkbeelden had en in staat was deze in eenen vorm te 

 gieten, wel geschikt om onder het groote publiek opgang te maken. 

 Streng wetenschappelijk ontwikkelde en denkende mannen haalden er 

 wel is waar de schouders over op , en niet zonder reden , want er 

 kwamen in dit boek verscheidene zaken voor, die den toets eener 

 wetenschappelijke kritiek onmogelijk konden doorstaan en die bewezen 

 dat de schrijver eene te groote vooringenomenheid had met de stelling , 

 die hij in zijn boek zocht te bewijzen , en aan zijne phantasie eenen 

 te vrijen loop liet, om hem een volkomen vertrouwen op zgn kennis 

 en onbevooroordeelde waarheidsliefde te schenken. De gestrenge natuur- 

 wetenschappelijke methode , die vooral streeft naar het zorgvuldig 

 onderscheiden tusschen hetgeen werkelijk bewezen is en hetgeen hypo- 



