EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 



EENE BESCHOUWING DOOR 



Dr. I. GRONEMAN. 



{Vervolg van hlz. 56). 



Tot zoover wijk ik niet af van de gewone opvatting der nevel- 

 hypothese , maar ik kan niet aannemen , wat verder door anderen be- 

 weerd wordt , dat dit spel van worden en ontbinden , langzaam zwakker 

 worden en eindelijk door uitputting van arbeidsvermogen , op volkomen 

 stilstand en dood, op verdichting van alle stof in 't heelal tot een 

 enkelen kouden , licht- en levenloozen steenklomp zou moeten uitloopen. 



Zeker zou dat gebeuren , indien , zooals zij meenen , de warmte van 

 't heelal daarbij werkelijk door » uitstraling in de ruimte" verloren 

 kon gaan. Maar dat komt mij juist onmogelijk voor. 



Vooreerst is er geen ruimte buiten 't heelal , dat immers alle stof 

 en dus ook alle ruimte omvat. 



Ruimte zonder stof is niets. Ruimte bestaat niet. Ruimte is alleen 

 de plaats die door de stof ingenomen of begrensd wordt. Leege plaats 

 en leege ruimte zijn alleen denkbaar als de door stof begrensde afstan- 

 den tusschen stof en stof. Ruimte is de maat van stof, zooals tijd de 

 maat van beweging is. 



Stof kan in de ruimte verplaatst worden , maar niet verloren gaan , 

 en een eigenschap : een uitingswijze van 't arbeidsvermogen der stof 

 evenmin. 



Verivarming van de ruimte kan dus ook alleen gelden voor ver- 



