EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 89 



wijderd geraken , al volgen zij ook aanvankelijk nog ongeveer de oude 

 gemeenschappelijke loopbaan. 



Misschien zijn de meer dan 230 kleinere planeetjes of acteroiden , 

 die tusschen Mars en Juplter om de zon loopen , op die wijze uit een 

 enkele tusschenplaneet ontstaan , tenzij de vroeger daar gevormde stofring 

 zich niet tot een enkele planeet samengetrokken heeft , maar onmid- 

 dellijk in zooveel deelen gescheiden is als er nu asteroïden zijn. 



Ook voor andere gevallen komt een minder hevige botsing mij als 

 oorzaak van verbrokkeling meer aannemelijk voor dan 't door som- 

 migen geopperde stukvi-iezen , omdat ik nog niet begrijp , hoe hierdoor 

 de stukken ver genoeg uiteengedreven worden om ze blijvend van 

 elkander te verwijderen , en nieuwe loopbanen van zoozeer afwijkende 

 richting te doen volgen , dat zij in andere deelen der ruimte en onder 't 

 bereik der aantrekking van andere wereldlichamen geraken , zooals 

 met vele meteoren gebeurd moet zijn. Want daartoe moet toch de 

 onderlinge samenhang geheel verbroken worden en de onderlinge aan- 

 trekking , die de brokstukken nog bijeen zou houden volkomen over- 

 wonnen worden ; zooals dat wellicht door een zeer hevige ontplofiiMg 

 of door een botsing zonder geheele verdamping geschieden kan. Voor 

 een zoo hevige ontploffing kan ik echter geen reden vinden ; voor 

 zulke botsingen wel , omdat we gerust kunnen aannemen , dat er ook 

 grootere dan de ons bekende meteoorblokken door de ruimte varen , 

 en met een zon of een planeet in aanraking kunnen komen. 



De ontzaglijke gasuitbarstingen , die wij in de zoogenaamde pro- 

 tnberanties van de zon waarnemen , heeft men immers ook door zulke 

 meteoorvallen willen verklaren ? ■"■ 



Dat zulke botsingen niet menigvuldiger voorkomen , kan verklaard 

 worden zoowel door de betrekkelijke zeldzaamheid van zulke meteoor- 

 reuzen , als door de krachtiger volharding van zulke massa's in eigen 

 beweging , waaruit ze dus , minder licht dan kleinere meteoren , door 

 aantrekking van andere hemeKichamen afgeleid worden. 



Voor onze 230 of meer asteroïden is er nog een ander bezwaar 

 tegen 't stuk vriezen van hun oerplaneet, en wel, dat er geen reden 

 is om aan te nemen , dat die oerplaneet al zoover afgekoeld kan ge- 

 weest zijn , terwijl de wederzijdsche buurplaneten , Mars en Jupiter , 

 nog altijd met water en dampkringen bedekt zijn (als de laatste niet 



' De spckli'oskopic leeri ook dat dio gasmassa's en de lichtende »iievels" van op 

 nieuw opvlammende sterren grootcudeels uit dezelfde grondstoffen , en vooral uit gloeiend 

 gasvormig waterstofmetaal bestaan. 



