90 EINDIGHEID OP EEUWIGHEID? 



tevens nog roodgloeiend is) , en onze kleine maan , evenals de veel 

 verder verwijderde, en dus veel oudere en denkelijk ook veel meer 

 afgekoelde wachters van onze buitenplaneten , nog onverbrokkeld rond- 

 loopen. 



Op grond van al 't aangevoerde meen ik dus te mogen besluiten : 



dat er oneindig veel wereldstof in de ruimte verspreid is en telkens 

 weer verspreidt wordt ; 



dat die stof zich overal en voortdurend opéénhoopt en daarbij , door 

 stuiting van beweging , warmte genoeg ontwikkelt om in gloeiing te 

 geraken ; 



dat die gloeiende gas- en stofmassa's zich tot zonnen en zonne- 

 stelsels verdichten ; 



dat die zonnen en zonnestelsels voortdurend door omzetting van 

 warmte — en niet door yvojcmievei-lies — afkoelen, en dat hun be- 

 weging door den weerstand van wereldstof op den duur verminderd wordt ; 



dat de onderlinge aantrekking daardoor overwegend wordt en onder- 

 linge toenadering en hereeniging (botsing) veroorzaken moet ; 



dat die hereeniging weer beweging in warmte omzetten en ver- 

 brokkeling , ontgloeiing en verdamping — en verspreiding der stof 

 in de ruimte ten gevolge moet hebben , en zonnen en zonnestelsels 

 in gasvormige nevelvlekken en in wolken van wereldstof omvormen zal , 

 waaruit de cirkelbeweging van wereldvorming en wereldontbinding 

 weer op nieuw aanvangen moet; 



dat daarbij telkens weer evenveel warmte in beweging en evenveel 

 beweging in warmte omgezet wordt , omdat stof en kracht (arbeids- 

 vermogen) ondeelbaar en onverliesbaar éen zijn ; 



en dat dus die éénheid van stof en kracht , of liever van stof en 

 onverliesbaar arbeidsvermogen , alle voorwaarden in zich bevat voor 

 een oneindige en onbegonnen opvolging van wereldvorming en wereld- 

 ontbinding , die de eeuwigheid van 't heelal voor ons begrip bevestigt. 



Een enkel woord over levensontwikkeling in 't heelal moge deze 

 wereldbeschouwing passend besluiten. 



Als onze aarde een gloeiende gaswolk geweest is , dan moet 't planten- 

 en dierenleven op de bekoelde aarde een begin gehad hebben. 



En lang voordat die aarde tot een volkomen vasten steenklomp , 

 zonder water en lucht , verstijfd zal zijn , moet dat leven er onmogelijk 

 worden en uitsterven. 



Maar als dan , duizenden eeuwen later , die doode aarde bij uit- 



