EINDIGHEID OF EEUWIGHEID? 93 



bewerktuiging is ; want hier gaat 't leven aan de bewerktuiging vooraf. 



Eén stap verder — en de eerste bewerktuiging ontstaat. 



Er zijn andere moneren , die al een trap booger staan dan de eerste 

 door HAECKEL Ontdekte. De voortplanting wordt minder eenvoudig, 

 't Slijmklompje trekt al zijn vormen in , en omhult zich met een 

 vliesje , waarbinnen 't klompje zich in kleinere klompjes verdeelt, die 

 als nieuwe moneren door 't openbarstende omhulsel naar buiten treden. 



De eerste ce/vorming. De eerste bewerktuiging van owbewerktuigd 

 levende stof. De eerste , de oeyvorm , van de ons bekende oneindige 

 reeksen van hooger bewerktuigde wezens. 



En als HAECKEL zegt: »die altesten Organismen welche durch Ur- 

 zeugung aus anorganischer Materie erstanden , konnten nur Moneren 

 sein ," dan meen ik niet te ver te gaan door er bij te voegen dat 

 de eei'ste moneren alleen door spontane ontwikkeling uit onbewerktuigde 

 stof kunnen ontstaan zijn ; en dat zulke moneren wellicht nog altijd 

 door 't eeuwige levensvermogen der stof, onder gunstige chemische 

 en physieke omstandigheden spontaan gevormd worden ^. 



Misschien gaan we te ver , wanneer we meenen dat op alle ge- 

 noegzaam afgekoelde werelden organisch leven tot ontwikkeling komt ; 

 maar zeker zijn we gerechtigd te beweren : dat elke wereld gedurende 

 haar afkoeling een tijdvak doorloopen moet, waarin 't \eYQn's,vermogen 

 der stof, onder gunstige omstandigheden tot spontane levensontwikke- 

 ling kan komen. 



En waar dat gebeurt , daar ontstaan dan o/ibewerktuigde oervormen , 

 waaruit door aanvangende en voortdurend hooger ontwikkelde be- 

 werktuiging eindelijk ook de hoogst denkbare levensvormen geboren 

 worden. 



De ontwikkeling van die hoogste levensvormen uit den oervorm 

 vordert natuurlijk tijdruimten van onberekenbaren duur. 



' Zooiils iiiisscliien de veelbesproken , maav vruehteloos bestreden Atlantisclie Bathyhiiis 

 Hacckelii van iiuxiEV, en de daaraan nauw vei'vvaTite of daarmee gebeel gelijksoorlige 

 Groeulaudsclie Prolohatliyhtus van Dr. e:\iil iiessels. Zie Bas A/tdand en /ó'/.y IST'^. 

 't Is echter ook mogelijk dat de voorwaarden voor spontane levensontwikkeling niet 

 meer bestaan, b. v, wannee}' daartoe een hoo(/ere temperatuur, dan onze aarde nu be- 

 zit, gerekend moet worden. *) 



*) Ik mag niet nalaten hierbij opteteekenen dat, wat den zoogenaamdou Btithi/bms eu 

 Prolohathijh'ma betreft, men deze thans gerust kan dooi'strijken. Men zie hierover mijne 

 in 1872 verschenen liec/ierclies de Alorjjholoyie Synthétiqtce ]). 65. Uc natuuronderzoekers 

 aan boord van de Challenger hebbea ook nergens aan die namen beaiilwoordende levende 

 wezens op deu zeebodem gevonden. ik;. 



