CHEMISCHE STOVEN. 



W. M. LOGEMAN. 



Op uitnoodiging van het bestuur eener industrieele vereeniging in 

 deze stad heb ik in den laatstverloopen winter eene voordracht ge- 

 houden ter verklaring en demonstratie van de werking dezer inrich- 

 tingen. Na hetgeen daarover door Prof. harting in dit Album (jaar- 

 gang 1883, bl. 93) reeds was medegedeeld, achtte ik het overbodig 

 op dit onderwerp hier terug te komen , al ware het ook dat de uit- 

 komsten mijner proefnemingen eenigszins gunstiger voor dé toekomst 

 daarvan waren uitgevallen , dan die van genoemden hoogleeraar. Maar 

 thans , nu zulke inrichtingen op onzen Hollandschen Spoorweg in ge- 

 bruik zijn gekomen , heb ik mij daardoor , bij het aanhooren der ge- 

 sprekken van mijne medereizigers , enkele ■ malen kunnen overtuigen 

 dat eenig gezond begrip dienaangaande bij naar het uiterlijk beschaafde 

 Nederlanders volkomen ontbreekt , en kennis kunnen nemen van den fan- 

 tastischen onzin , dien sommigen daarover , als eene verklaring , ten beste 

 gaven. Daarom meen ik eenige toevallig te mijner beschikking ge- 

 komen bladzijden van ons Album niet beter te kunnen besteden , 

 dan tot het geven van een kort overzicht dier voordracht , met enkele 

 bijvoegingen , waartoe ik later aanleiding heb gevonden. 



Vele lichamen kunnen gesmolten worden , dat is van den vasten 

 tot den drupvormig vloeibaren toestand worden gebracht. Dit zou met 

 alle stoffen het geval zijn , indien allen in dien laatsten toestand kon- 

 den bestaan zonder chemische ontleding. Iedereen weet dat , om eene 

 stof te doen smelten warmte noodig is in dien zin , dat men haar 

 tot een bepaalden warmtegraad , haar smeltpunt , moet verhitten om 

 het smelten te doen beginnen. Maar wat niet iedereen weet en waarop 

 het hier voornamelijk aankomt, is dat deze verhitting niet genoeg is, 

 maar dat men , om het smelten te doen voortgaan , evenzeer moet voort- 

 gaan met de verhitting of beter gezegd met de mededeeling van warmte 

 aan de stof, die men wenscht te doen smelten. Zoolang het lichaam bij 

 die mededeeling vast blijft , is het eerste een noodzakelijk gevolg van 



