CHEMISCHE STOVEN, 



99 



en van de voorwerpen, die daarin zijn geplaatst volkomen te verhin- 

 deren. Yoor eenige jaren heeft een fransch uitvinder dit middel voor- 

 gesteld om bij vriezend weder het bevriezen der planten in koude 

 kassen te voorkomen. Hij noemde dit , met meer geluk wat het 

 effect van den naam , dan wat de volkomen waarheid aangaat : Ie 

 chauffage a la glacé. 



En nu de zoogenaamde » chemische stoven." Uit het bovenaange- 

 haalde opstel van Prof. harting kan de lezer reeds weten dat dit 

 metalen bussen zijn , gevuld , niet zooals de gewone waterstoven met 

 heet water , maar met natrium-acetaat of azijnzuur natrium , alleen 

 of met bijvoeging van meer of minder water. Als dit door verwarming 

 vloeibaar is gemaakt , dan is het een warmtebron als zooeven beschreven. 

 Het komt er maar op aan om te bepalen hoeveel warmte zij meer 

 dan een waterstoof van denzelfden vorm en gelijke afmetingen kunnen 

 afgeven. Om dit met eenige benadering te kunnen bepalen deed ik 

 twee busjes van gewoon ijzerblik vervaardigen, zooveel mogelijk aan 

 elkander gelijk, cilindrisch, van ruim 7,5 cM. middellijn en bijna 

 16 hoog. Zij waren romdom gesloten, op eene van een kort buisje 

 voorziene opening aan het boveneind na , waardoor zij konden worden 

 gevuld , en dan gesloten met een kurken stop , waar een thermometer 

 doorheen was gestoken. Het eene was met gewoon water gevuld en het 

 andere met tot een grof poeder gestooten azijnzuur natrium. Toen zy 

 beiden verhit werden smolt het zout en nam nu een kleinere ruimte 

 in. Deze werd met nieuw zout aangevuld totdat ook dit busje geheel 

 met vloeistof gevuld was dus , met het in zijn kristal water gesmolten 

 zout , zonder bijvoeging van ivater. Nu werden beide op eenigen afstand 

 van elkaar op dezelfde tafel neergezet om te verkoelen en telkens na 

 verloop van tien minuten de beide thermometers afgelezen. De tempera- 

 tuur der omgeving was 8,5° C. bij het begin, later gedurende eenige 

 uren vrij constant 9° en op het laatst weder 8,5°. Ik kreeg nu de 

 volgende thermometerstanden. Die in het water zijn in de kolom W , 

 die in het zout in de kolom Z vermeld. Ik heb reeds gezegd dat 

 er tusschen de eene en de andere aflezing steeds 10 minuten verliepen 

 en behoef dus de tijden niet aan te teekenen. 



Z. W. 



100° 96° 



97° 89° 



91,9° 83,5° 



86,8° 79° 



81,8° 75° 



77° 71,5° 



z. 



W. 



72,5° 



68° 



68,6° 



64,5° 



65° 



61,2° 



61,5° 



58° 



59° 



55,2° 



59° 



52,6° 



z. 



59° 

 59° 

 59° 

 59° 

 59° 

 59" 



W. 



50° 



47,6° 



45,5° 



43,5° 



41,5° 



39,7° 



Z. 



59° 

 59° 

 59° 

 59° 

 59° 

 59° 



W. 



38° 



36,3° 



34,7° 



33,4° 



32,1° 



30,8° 



z. 



W. 



59° 



29,6° 



59° 



28,5° 



59° 



26,4° 



58° 



25,4° 



58° 



24,5° 



57,8° 



23,7°. 



