ASTRONOMISCHE PROBLEMEN. 113 



niet voorzien, hoe zalks in liet vervolg van tijd licht zal kunnen ge- 

 schieden. 



»Bij Venus , de tweelingzuster onzer aarde, bestaat ten dien aan- 

 zien meer kans ; reeds kennen wij bij benadering haar omdraaiings- 

 tijd, en in den laatsten tijd verrichte waarnemingen wekken de 

 hoop , dat wij ook de ligging harer polen zullen kunnen bepalen , 

 en misschien zelfs met haar bergen , vastelanden en zeeën eenigermate 

 bekend zullen worden. 



»Wat Mars betreft, zoo zouden wij ons aan overijling schuldig 

 maken , wanneer wij beweerden , dat reeds de uiterste grens van de 

 kennis der oppervlakte van deze planeet bereikt is ; maar omtrent 

 eenige hoofdfeiten bezitten wij zekerheid , terwijl wij eene menigte 

 van andere tot zijne geographie behoorende geloovig aannemen. Met 

 het woord » geloovig" wil ik slechts eenen bescheiden twijfel uitdruk- 

 ken , of sommige vervaardigers van Marskaarten niet iets verder in de 

 bijzonderheden getreden zijn dan de omstandigheden gedoogen. In elk 

 geval stemmen de verschillende »Areographien" wel is waar in eenige 

 hoofdpunten zeer goed overeen , maar zij verschillen van elkander toch 

 aanmerkelijk in kleinere punten. 



» Omtrent de physische eigenschappen der talrijke zoo veel kleinere 

 asteroïden weten wij feitelijk volstrekt niets ; hier is een volkomen 

 ledig veld. Men kan het misschien betwijfelen of zulk een kennis eenige 

 waarde zoude hebben ; toch ben ik overtuigd , dat , indien het eenmaal 

 gelukte zich de kennis van de zelfstandigheid , de gedaante , de dicht- 

 heid , asdraaiing , temperatuur en andere physische eigenschappen van 

 een dezer kleine wezens te verwerven , daardoor een levendig licht 

 zoude geworpen worden op de natuur en den toestand der interplanetaire 

 ruimte , en dat die kennis van groot nut zoude zijn voor een dieper 

 inzicht der physische theorie van ons zonnestelsel. 



»De planeet Jupiter , de voornaamste van allen, biedt nog steeds, 

 evenals van den beginne der waarnemingen af, de gewichtigste pro- 

 blemen aan , die de grootste belangstelling verdienen. Daar hij een soort 

 van verbindingslid is tusschen de zon en de overige planeten , schijnt 

 het alsof wij in de schoone en menigvuldige verschijnselen , die hij 

 ons aanbiedt , een soort van tussschen station hebben dat de bekende 

 verschijnselen der aarde verbindt aan de geheimenissen van het zonne- 

 lichaam. Het schijnt zeker , dat de vreemde dingen die men aan de 

 Jupiterschijf waarneemt , niet geheel verklaard kunnen worden uit de 

 analogie met aardsche verschijnsels , terwijl ook de verschillen tusschen 



