ASTRONOMISCHE PROBLEMEN. 115 



»De beide buitenste planeten, Uranus en Neptunus, boden lang 

 weerstand aan elke poging om iets van hare physische eigenschappen 

 te weten te komen. Thans echter is daarmede een begin gemaakt. 

 Hunne eigene bewegingen en die hunner manen zijn goed onderzocht; 

 maar hunne asdraaiing , topographie en dampkring blijven nog pro- 

 blematisch. Toch hebben in de laatste twee jaren eenige onzer grootste 

 kijkers op Uranus onduidelijke vlekken doen zien , die in het vervolg 

 van tijd en bij voortgaande versterking der optische hulpmiddelen 

 zeker zullen gebezigd worden tot oplossing van nu nog onoplosbare 

 vraagstukken. Ja , het is volstrekt niet onmogelijk dat er eenmaal 

 kijkers zullen vervaardigd worden , waardoor Neptunus zich even 

 duidelijk vertoont als nu Jupiter. 



»Een bijzondere grond voor eene nauwkeurige bepaling van den 

 draaiingstijd der planeten om hare as , ligt in het waarschijnlijke feit 

 dat er een betrekking bestaat tusschen die tijden en de afstanden 

 der planeten van de zon , alsmede hare middellijnen en massa's. Voor 

 meer dan dertien jaren meende professor kirkwood reeds de daar- 

 tusschen bestaande betrekking ontdekt te hebben. Toch ontbreken ons 

 daarvoor nog te vele onmisbare gegevens. Konden wij die betrekking 

 vaststellen , dan zoude deze eene groote beteekenis hebben voor de 

 theorieën van den oorsprong en de ontwikkeling van het planetenstelsel. 



» Natuurlijk zal het groote stelsel der afmetingen in ons planeten- 

 stelsel altijd beheerscht worden door het bijzondere probleem aangaande 

 de zonparallax. Het schijnt dat elke der methoden om deze te be- 

 palen mank gaat aan zekere standvastige fouten. Terwijl de uitkom- 

 sten afgeleid uit proeven over de snelheid van het licht op merkwaardige 

 wijze overeenstemmen met die , verkregen door heliometrische metingen 

 van den voortgang van Mars tusschen de sterren en beiden een kleinere 

 parallax , en gevolglijk een grooteren afstand der zon , aangeven dan 

 de laatst waargenomen Venusovergangen en de methoden, die gegrond 

 zijn op de bewegingen der maan , geven daarentegen de meridiaan- 

 waarnemingen van deze eene grootere parallax en derhalve eenen ge- 

 ringeren afstand. Het cijfer van 8^80" , dat nog vóór drie jaren mij 

 toescheen zeer nabij de waarheid te komen , heeft door de laatste waar- 

 nemingen van den Venusovergang weder iets van zijne vertrouwbaar- 

 heid verloren. Dit is echter uit zijn aard een dier vraagstukken waar- 

 omtrent de sterrekundigen wel nooit tot een beslissend einde zullen 

 komen, maar steeds zullen voortgaan naar nieuwe methoden te zoeken 

 die tot meerdere zekerheid en juistheid kunnen leiden. 



