118 ASTRONOMISCHE PROBLEMEN. 



vlak van den vloeibaren , langzaam af koelenden bol plaats grijpt. Het 

 is een opmerkelijk feit , dat ook op de Jupiterschijf iets dergelijks 

 plaats heeft; de lichte vlekken in de nabijheid van den aequator vol- 

 tooien haren omloop in vijf minuten minder tijd dan de groote , roode 

 vlek , welke veertig minuten van den aequator verwijderd was. Het 

 zal wel ternauwernood behoeven te worden opgemerkt , dat , wanneer 

 een astronoom van een verwijderde plaats, van de maan b. v. , onze 

 aardsche wolken gadesloeg , hij juist het omgekeerde zoude waar- 

 nemen. De aequatoriaalwolken zullen haren omloop langzamer vol- 

 eindigen dan die op hoogere breedten. Onze stormen bewegen zich 

 van het westen naar het oosten , terwijl het vulkanische stof van 

 Krakatau zich met snelheid westwaarts bewoog. Wij kunnen althans 

 vermoeden , dat het onderscheid van verschillende planeten ten dien 

 aanzien zich draait om de vraag, of het lichaam, welks atmosphe- 

 rische strooming wij waarnemen , meer warmte van buiten ontvangt 

 dan het van binnen uit aanvoert. Wat ook de werkelijke verklaring 

 dezer eigendomlijkheid bij de beweging der zonnevlekken zijn moge , 

 is zij eenmaal gevonden ^ dan zal waarschijnlijk tevens de oplossing 

 van verscheidene geheimnissen geleverd zijn en zal men tusschen de 

 verschillende hypothesen kunnen beslissen. 



De periodiciteit der zonnevlekken doet een aantal belangrijke pro- 

 blemen verrijzen , die ter eener zijde betrekking hebben tot de voor 

 ons nog geheel duistere oorzaken dezer periodiciteit , ter andere tot 

 haar mogelijken invloed op de aarde en hare bewoners. Ik ben geen 

 » zonnenvlekken-dweeper" maar veeleer skeptisch gestemd ten opzichte 

 van de daaraan door sommigen in onzen tijd toegekende werkingen 

 op onze aarde , met uitzondering van de magnetische. Doch allen 

 moeten , naar ik meen , toestemmen dat het nog geenszins bewezen 

 is (het is trouwens niet gemakkelijk , een negatief bewijs te leveren) 

 dat die werkingen niet bestaan , en dat onderzoekingen in die rich- 

 ting niet dringend gevorderd zouden worden. Het onderzoek wordt 

 verzwaard door eene omstandigheid , waarop Dr. gould gewezen heeft , 

 namelijk dat de periodische werkingen der zonnevlekken , indien deze 

 bestaan (zooals hij beweert) waarschijnlijk zeer verschillend zullen zijn 

 in verschillende deelen der aarde. De veranderingen in de grootte 

 der zonnestraling zullen volgens hem het eerst bemerkbaar worden 

 in afwijkingen van de heerschende windrichting en daardoor zal de 

 verdeeling der warmte en van den regen over de aarde gewyzigd 

 worden , zonder dat noodzakelijk daarom de absolute grootte en hoe- 



