TERSCHELLING, 147 



lieden als het nieuwste van den dag aangeprezen. Ook hier karakter- 

 loosheid , onverschilligheid en daardoor zedelijke en maatschappelijke 

 achteruitgang. Helpt ons daarom , landgenooten , om door leerscholen 

 en museums , maai' vooral door voorbeeld en wandel , het zelfbewustzijn 

 op te wekken in de inrichting van ons dagelijksch leven. 



Midsland heeft zijn oud karakter nog beter bewaard dan Wester- 

 schelling. De meeste huizen hebben trapgevels en dagteekenen uit de 

 ITtle eeuw, zijn echter netjes onderhouden. Vooral sedert het oude 

 kerkgebouw door een nieuw is vervangen , heerscht er een algemeene 

 wedstrijd om de huizen op te knappen. 



Enkele woningen die ik bezocht , hadden inwendig nog den ouden 

 stijl. Houten beschotten en bonte muurtegeltjes ; de laatste zeer netjes 

 onderhouden en , waar noodig , bijgewerkt met tegels uit de Harlinger 

 fabriek. Hier en daar nog de sierlijke gesneden meubels der voor- 

 vaderen , kasten, bankjes, mangelplanken en vooral de klassieke sto- 

 ven met koperen hengsels , waarmee de moedertjes oudtijds ter kerke 

 gingen. 



Doch ook hier komt sem's kroost meer en meer de kunstschatten 

 van het voorleden uit hun geheimste schuilhoeken opsporen , ten be- 

 hoeve van de rijke zonen jafet's , die in terugkeer tot het oude hun 

 troost zoeken voor gemis aan oorspronkelijke kunst. 



De oude volkskunst , het snijden in hout , elders in Nederland nage- 

 noeg uitgestorven , leeft nog op Terschelling. Enkele landbouwers 

 maken 's winters nog de voorvaderlijke stoven en bankjes en de aan- 

 leg daarvoor leeft ook in het jonge geslacht. Teekenen kennen zij niet ; 

 ze snijden met een gewoon mes een overoud type van versiering, 

 dat hun als 't ware is aangeboren. Zoo zag ik op eenige stoven de 

 samenvoeging van dieren- en planten-ornement , die den overgang van 

 den oud-Noorschen tot den Christelijken stijl kenmerkt. Bij de Noren 

 heerschte uitsluitend het dieren-ornement , vooral gekenmerkt in de 

 kunstig dooreengevlochten slangfiguren , die hun hoogste ontwikke- 

 ling bereikten in de portalen der oude Noorweegsche kerkjes ; bij de 

 zuidelijke volken de verbasterde bladfiguren van den Eomaanschen 

 stijl, vooral zichtbaar in de oudste kerken van Noord-Duitschland. 



De reusachtige worstelstrijd van het Noorden en het Zuiden , die 

 nog voortduurt, heeft in de kunst reeds meermalen naar verzoening 

 gestreefd en de edelste werken uit de Romaansche en Gothische bouw- 

 perioden geven blijk van dat streven. Thans heeft het. Zuiden uit 

 Pompeji, Troje , Olympia, Pergamus een geweldige versterking ge- 



