TERSCHELLING. 149 



geen der andere eilanden is vermeld. De fraaie violetblauwe veld- 

 gentiaan {Gentiana campestris) bloeide hier slechts op eene enkele voch- 

 tige plaats , dicht bij een weiland. Brummels {Rubus fruticosus) groeien 

 veel langs den weg en in het gras zeer algemeen de klit {Lappa minor) , de 

 boschkruiswortel {Senecio syhatica) , het duizendblad {Achülea Millefolium) , 

 de ratelen {Rliinantlms major), de herfst-paardebloem [Leontodon autumnale) 

 en de ruwe paardebloem {Thrincia hirta). Ziedaar een gezelschap dat 

 zoo wat de smalle gemeente in het plantenrijk vertegenwoordigt. 



Ongeveer een uur oostwaarts van Midsland ligt het dorpje Hoorn , 

 uit slechts weinige huizen en een overoude kerk bestaande. Die kerk 

 had mij ook al naar Terschelling gelokt , want ik wist dat het een 

 der oudste kerkjes van ons land is , en zeker door de eerste christen- 

 predikers op de plaats van een voorchristelijk heiligdom opgericht. 

 Deze kerk was waarschijnlijk aan sint nicolaas , den beschermer der 

 zeevaarders gewijd. De patroon van Terschelling was eigenlijk sint 

 BRANDAAN. Wat ODYSSEüs was voor de Grieken en sindbad voor de 

 Arabieren , dat was sint brandaan voor onze zeevarende voorvaderen , 

 en niets kon hen meer boeien dan de wonderbare lotgevallen en ont- 

 moetingen van den zwervenden heilige. Sint brandaan was de leerling 

 van sint patrick. Bij de invoering van het Christendom speelde Ierland 

 als hoofdkwartier der nieuwe leer in het Noorden een groote rol. 



Op het eiland Wieringen stond nog voor weinig jaren een niet 

 minder oud kerkje, te Stroe , voormaals gewijd aan sint willebrord, 

 en zoo oud , dat het nog sporen van het heidendom droeg , namelijk 

 een nagenoeg onkenbaar varkensbeeld (voor ruim een eeuw door den 

 geleerden paludanlis beschreven) , geplaatst boven een bijzonder lagen 

 ingang aan de noordzijde. Men had mij gezegd dat ook aan het kerkje 

 te Hoorn nog een dergelijk beeld bestond. Wie als ik , met zoo'n 

 vraagstuk in zijn gemoed rondloopt , beseft hoe ik te moede was toen 

 ik eindelijk het Hoornsche kerkje naderde. Het ligt op een kleine 

 grazige hoogte , maar helaas , het oude muurwerk is met een laag 

 Portland netjes opgeknapt. O , Portland-cement , beeld eener schoon- 

 schtjnende beschaving , die alle poëzie , maar ook alle waarheid en 

 alle oorspronkelijkheid met uw nuchter logenkleed bedekt! 



Met een kloppend hart liep ik om naar de noordzijde. , . Ja, wel 

 een laag , doch sedert eeuwen dichtgemetseld poortje en daarboven 

 wel de ruimte , maar geen varken ! 



Al mijne nasporingen waren te vergeefs. Niemand der bewoners 

 kon mij inlichting geven. Later vernam ik dat alleen een der oudste 



10 



