150 TF^RSCHELLTNG. 



kerkeraadsleden zich herinnerde in zijn jeugd een beeldje aan de kerk 

 gezien te hebben. 



Over de beteekenis van het Wieringer varkensbeeld zijn verschillende 

 gevoelens geuit. Sommigen dachten aan sint antoniüs , anderen meenden 

 dat het gediend had om de Joden uit de kerk te houden. Paludanus 

 hield het voor een heidensch overblijfsel , te meer omdat hij dicht 

 bij de kerk de grondslagen van een heidensch tempeltje ontdekte. 



Tacitus zegt dat de noordelijkste volken , de Aestiërs , de Moeder 

 des Heelals in de gedaante van een Everzwijn vereerden , en er zijn 

 bewijzen genoeg dat bij de oude ISToorsche volken Freya's Ever het 

 heilige dier bij uitnemendheid was , en dat de gulden everkop op de 

 helmen onzer vaderen heeft geschitterd. Ben laatste herinnering leeft 

 nog in shakspeare's King Richard III : 



he dreamt 

 To-night the boar had rased o//' his helm : 



Nog wordt op Terschelling het Nieuwjaarsfeest eigenaardig gevierd 

 met de boerenkermis , die op elk dorp twee dagen duurt en waarbij 

 een varkenskop wordt opgedischt en borre-bier (borre , beer , zwijn) 

 wordt gedronken. Dan gaan de landhuren in en worden overeen- 

 komsten gesloten , gelijk bij de oude Noren boven den zoen-ever op 

 het Joelfeest. 



Peinzend stond ik voor het toegemetselde noorderpoortje , — het 

 was geheel als bij de Wieringer kerk , — en een licht ging in mijn 

 ziel op. Die lage poort, waardoor men slechts bukkende kon ingaan, 

 was het werk der Noormannen , en het varken daarboven was het 

 beeld van hunne godheid , voor wie zij de toen reeds christelijke 

 Friezen dwongen , bij het ingaan der kerk deemoedig het hoofd te 

 buigen. Dit vermoeden zou de geschiedenis bevestigen , want deze meldt 

 dat de Noormannen de Friezen dwongen , hun huisdeuren lager te 

 maken en op het Noorden te stellen , ten einde bij het uitgaan den 

 noordelijken hemel hulde te bewijzen. Wellicht hebben die lage noorder- 

 poortjes ook later nog gediend als ingang der »hoorigen" , terwijl 

 de zuiderpoort voor de heeren was bestemd. 



Hieruit zou blijken dat het karakter der Noormannen wel woest, 

 maar niet zoo vernielziek was als wordt voorgesteld. Zij lieten de 

 boeren hun huis en hun godsdienst , maar met een bijtend schert- 

 sende voorwaarde. 



Vindt iemand die Ever-vereering zonderling , hij zal bij onderzoek 



