TERSCHELLIKG. 153 



Het wakkere driespan voert ons door deze woeste streek , nu eens 

 in flinken draf over de harde gedeelten van het strand , dan weer 

 hijgend en zwoegend door mulle zandmassa's. Somtijds zijn we door 

 het terrein gedwongen vlak langs het strand te rijden. Dan gaat de 

 wagen duizelingwekkend schuin ; de zee spoelt tusschen de wielen 

 door ; — geen nood , de voerman is er ook en zingt : 



»0 Skielinge mi laondsjel" 



Rechts de duintoppen met wiegelende helmbossen , links de blauwe 

 zee , voor ons uit het onafzienbare strand , in het nevelig verschiet 

 met de zee ineensmeltend. Tallooze meeuwen , groot en klein , loopen 

 zonder vrees rondom ons heen en weer. Op ongeveer de helft van 

 onzen weg zien we een oud wrak in zee. De twee masten steken schuin 

 omhoog als magere spoken ; een eind verder de voetsporen van een 

 mensch , die waarschijnlijk wrakhout gesprokkeld heeft. (Op Terschel- 

 ling heet dit » jutten"). 



Bij paal 18 houden we halt: De paarden worden uitgespannen op 

 het barre zand en wij beklimmen het duin. Hier is een ontzettende 

 wildernis. De onafgebroken werking van wind en zee heeft hier een 

 tooneel geschapen , niet minder grootsch dan de werking van het 

 onderaardsche vuur in vulkanische landstreken. Overal kegelvormige 

 duintjes met uitgespreide helmbossen gekroond , en daar achter hooge , 

 witte , geheel onbegroeide duinen , wier trotsche omtrekken aan berg- 

 toppen boven de sneeuwlijn doen denken. 



Hier vond ik behalve de gewone duinhelm {Psamma arenaria) , een 

 andere forsche grassoort {Triticum junceum) met korte dikke bloem- 

 stengels en breede uitgespreide , afwisselend geplaatste aartjes en de 

 zandhaver {Ebjnius arenarius) , wier bloemstengels waren bedekt met 

 een zwarte poederachtige stof, een parasiet, de Uredo Carho , meer 

 algemeen bekend als »de brand", een zeer gevreesd verschijnsel op onze 

 graangewassen. De Elymus wordt vaak door de Uredo aangetast , 

 terwijl de helm niets daarvan te lyden heeft. 



De Oostzee-helm {Psamma haltica) , een vorm met rosse en meer 

 verdeelde bloempluimen , is door holkema vermeld als groeiende op 

 al de Noordzee-eilanden behalve Ameland. Ik heb haar echter op Ter- 

 schelling vergeefs gezocht. Het gebied dezer plant strekt zich uit 

 langs de kusten der Oostzee tot in ons land. Tot heden is zij niet 

 zuidelijker dan Scheveningen en ook niet in Engeland gevonden. 

 Tegen het duin ligt een hutje , waar bij noodweer een man van 



