UE ZOUTMlJIsEN TE STASSEURT. 157 



Werden verscheidene verbindingen o. a. het chloorkalium in den 

 aanvang slechts beschouwd als lastige verontreinigingen van het ge- 

 wenschte steenzout , de geschiedenis van Stassfurt's zoutmijnen is eene 

 nieuwe bevestiging der waarheid van Breèroos »'t kan verkeeren." 

 De ontwikkeling van de toepassingen der scheikunde op de nijverheid 

 schiep verschillende behoeften , waarin men door het gebruik van 

 chloorkalium kan voorzien. Door vermenging van eene oplossing van 

 chili-salpeter , dat hygroskopisch is, voortdurend vochtig wordt en 

 daarom niet geschikt is voor de buskruitbereiding , met eene oplossing 

 van chloorkalium kan men met eene betrekkelijke kleine moeite kali- 

 salpeter bereiden. Men paste op het chloorkalium dezelfde reeks van 

 bewerkingen toe , waaraan het keukenzout of chloornatrium in de 

 Leblancsche soda-fabrieken onderworpen werd en zag hierin eene nieuwe 

 bron geopend om potasch te verkrijgen, eene zoowel voor den zeep- 

 zieder als voor den glasblazer onmisbare stof. 



Zoo werd het verachte chloorkalium langzamerhand de stof, die 

 men uit de Abraumsalze bij voorkeur tracht te verzamelen. Op het 

 tijdstip, waarop dr. prechï zijn geschrift in het licht gaf, gingen de 

 bakken met zout in acht schachten naar boven , terwijl drie andere 

 schachten nog niet volkomen afgewerkt waren. Aan ongeveer 3500 

 arbeiders verschaft de ontginning dezer mijnen werk ; een deel vol- 

 brengt den arbeid onder den grond, anderen zijn bezig in de molens, 

 die het zout vermalen en in de fabrieken , waar uit de ruwe stoffen 

 zuiver chloorkalium wordt bereid. Deze bewerking heeft bijna uitsluitend 

 in de nabijheid der mijnen plaats; de op eenigen afstand gelegen 

 fabrieken werden door de vrachtprijzen gedwongen eenen hoogeren prijs 

 voor haar waar te bedingen en moesten daarom spoedig den ongelijken 

 kamp opgeven. Sedert 1860/1861 werden in het vrij beperkte gebied 

 van Stassfurt niet minder dan 44 stoomwerktuigen in het werk gesteld. 



De middellijn van enkele schachten , die cirkelrond en door zulk 

 een vast gesteente omgeven zijn , dat men den wand niet behoefde te 

 versterken, bedraagt 4.5 a 5.5 M. De veiligheid der mijnwerkers wordt 

 in eenige andere schachten door een houten bekleedsel van den wand 

 verzekerd. Toch heeft men soms ook den aanval moeten verduren van 

 het doorsijpelende water, waartegen een laag cement geen voldoende 

 bescherming opleverde , zoodat men de schacht gedeeltelijk met ijzeren 

 buizen heeft moeten bekleeden. Gemiddeld zijn de schachten 300 a 

 400 M. diep ; toch zal men nog veel lager kunnen gaan , wanneer de 

 voorraad kaliumzouten op de tot nog toe bereikte diepte ifc uitgeput. 



