COMPAGNIESCHAP TUSSCHEN ORGANISMEN. 177 



heid van de eene of andere soort van organismen de conditio sine 

 qua non voor het bestaan eener andere : de groote ypenspintkever 

 [Ecooptogaster scolytus) leeft onder de schors van ypen en nooit onder 

 die van andere hoornen , en de rups van het larixmotje {Coleopliora 

 laricinella) voedt zich uitsluitend met het bladmoes van de naalden 

 der lorkenboomen. 't Is van algemeene bekendheid, dat sommige ge- 

 wassen alleen dan kiembaar zaad kunnen opleveren , wanneer zij ge- 

 durende den tijd van hunnen bloei worden bezocht door insekten , 

 die honig uit de bloesems halen. Nu zijn deze laatste , althans bij 

 sommige plantensoorten zoodanig gebouwd , dat slechts bepaalde in- 

 sektensoorten van den zoeten nektar kunnen opnemen ; en deze zijn 

 dan ook ongeveer de eenige bezoekers van de bloesems der bedoelde 

 planten. Van hare aanwezigheid hangt het ontstaan van kiembaar zaad 

 bij deze gewassen af, en daarmee het al of niet blijven voortbestaan 



zamerliand zijn de gehate knaagdieren steeds verder en verder naar 't Westen getrok- 

 ken ; en toen zij eenmaal in zeesteden zicli sterk hadden vermeerderd , werden zij spoedig 

 door schepen naar andere koopsteden overgebracht. Zoo werden zij ook in Engeland 

 rechtstreeks uit Voor-Indië geïmporteerd (1732). In Oost-Pruisen kende men de bruine 

 rat reeds omsti'eeks het jaar 1750; in de meeste streken van Duitschland was zij om- 

 streeks 1780 overal verbreid; in Denemarken kende men haar niet voor 1800, in 

 Zwitserland zelfs niet voor 1809. In Amerika outdekte men de bruine rat reeds in 

 1775, maar aanvankelijk slechts in de steden aan de Oostkust, waarheen zij vooral door 

 Engelsche schepen gevoerd werd. Dat de verbreiding in de Nieuwe Wereld niet dan 

 langzaam plaatsgreep , blijkt uit het feit , dat de hier bedoelde soort van ratten nog 

 in 1825 hare Westelijke grens vond te Kingston in Opper-Canada , terwijl zij in 1858 

 den Missouri nog niet had bereikt. Het behoeft geene verwondering te baren , dat de 

 bruine rat, waar zij zich vestigt, de zwarte verdrijft. Beide soorten leven op dezelfde 

 plaatsen en voeden zich met dezelfde spijzen. Naarmate op een terrein meer ratten voor- 

 komen, worden zij heviger vervolgd. Het spreekt wel van zelf, dat die ratten, welke 

 het sterkst zijn , dus het best zich kunnen verdedigen en het gemakkelijkst ontkomen , 

 kans hebben te blijven bestaan, terwijl de zwakkere (en dat zijn de zwarte ratten) in 

 menigte worden gedood of gedwongen zijn te verhuizen. Vooral zullen de sterkere ratten 

 (de bruine) alras het overwicht hebben, wanneer zij — zooals het geval is — zich ook 

 sterker voortplanten , en daarbij nog een zeer werkzaam aandeel nemen in de vervolging 

 van hare zwakkere zusters. Het is dus niet vreemd , dat juist in de grootere steden , 

 waar vele ratten dicht bij elkaar leven , de bruine rat zeer spoedig de zwarte heeft 

 verdrongen , terwijl in dorpen en in alleenstaande boerderijen de laatstgenoemde soort 

 het nog veel langer uithoudt. Schrijver dezes herinnert zich , hoe ongeveer twintig jaren 

 geleden , de zwarte rat nog zeer algemeen was in 't midden van de stad Groningen , 

 terwijl de bruine reeds in het nieuwere , door grachten daarvan afgescheidene gedeelte de 

 eerstgenoemde verdreven had. Nog thans komt de zwarte rat in sommige dorpen onzes 

 lands in respectabel aantal voor ; maar in bijkans geene enkele stad is zij maer te 

 vinden. 



