178 COMPAGNIESCHAP TUSSCHEN ORGANISMEN VAN 



der soort. Sterven de bedoelde insektensoorten uit , dan moeten dus 

 de planten , welker bloesems zij" bevrucbten , eveneens uitsterven ; en 

 dit moet weer van invloed zijn op de dieren , welke als parasieten op 

 die planten leven. Deze parasieten toch moeten of alle sterven , of zy 

 moeten op andere gewassen overgaan , welke verandering van woon- 

 plaats en voedsel allicht verandering in bouw en voorkomen meebrengt. 

 Deze weinige voorbeelden mogen voldoende zijn om aan te toonen , 

 op hoe vele en velerlei wijzen organismen van verschillende soort , hetzij 

 rechtstreeks , hetzy indirect , op elkaar kunnen inwerken. 



Somtijds ontstaat er een bijzonder enge band tusschem twee onder- 

 scheiden organismen ; men zou kunnen zeggen , dat zij samen eene 

 firma vormen. Wanneer nu twee personen zich tot eene firma ver- 

 eenigen , dan profiteeren zij beiden niet juist evenveel van de ver- 

 bindtenis , die tusschen hen is gesloten ; soms ondervindt slechts één 

 van de beide partijen , die zich nader aaneensloten , de voordeden van 

 het bondgenootschap ; ja 't komt voor , dat één der beide firmanten 

 op kosten van den anderen leeft. 



Al de opgenoemde verhoudingen nu komen ook onder dieren en 

 planten voor. Dikwijls gebeurt het , dat twee organismen voor een' 

 zekeren tijd huns levens , of ook wel voor goed , zich met elkander 

 vereenigen tot ééne firma. Van zoodanige vereeniging profiteeren soms 

 in meerdere of mindere mate beide deelgenooten ; of slechts één van 

 beide partijen heeft voordeel van 't gesloten verbond, terwijl de andere 

 partij er zelfs nadeel van kan ondervinden. De met elkander samen- 

 werkende organismen leven doorgaans meer of min in elkanders nabij- 

 heid , soms in eikaars woning ; in vele gevallen echter wordt de ver- 

 binding tusschen de beide leden der firma nog veel inniger : het individu 

 van de ééne soort vestigt zich op of in dat van de andere soort, en 

 kan er zelfs in die mate mee vergroeien , dat beide organismen samen 

 één ondeelbaar geheel , a. h. w. een samengesteld organisme , vormen. 

 Zoo worden de korstmossen , die in ontelbare soorten de oppervlakte 

 van stammen en takken , den grond en de rotsen bedekken , al te 

 gader gevormd telkens uit de stelselmatige samenvoeging van twee 

 plantensoorten , ééne schimmel- en ééne wiersoort. Men kende sinds 

 lang den eigenaardigen inwendigen bouw der korstmossen; en men 

 wist , dat te midden van bladgroen vrij e deelen , die met de weefsels 

 van sommige schimmelplanten volkomen overeenstemmen , zich groene 

 lichamen bevinden , die sterk aan sommige wieren herinneren. Maar 

 eerst schwendener heeft bewezen (1860 — 1869), dat alle korstmossen 



