VERSCHILLENDE SOORT. 181 



nisme , 't welk nadeel van de symbiose ondervindt , wordt door het 

 andere wezen , dier of plant , tot woonplaats gekozen en lijdt ten 

 gevolge van diens aanwezigheid grootere of minder groote schade 

 {parasitisme) ; of eindelijk het ééne individu laat zijne jongen door en 

 op kosten van het andere grootbrengen {koekoehsleven). 



Wanneer het samenleven weliswaar uitsluitend ten bate van de 

 ééne soort van individu's komt {symbiose met eenzijdig dienstbetoon) , dan 

 heeft toch in vele andere gevallen de tweede soort geen nadeel van 

 het verbond. Het ééne organisme sluit zich aan het andere aan , of 

 om zich te voeden met de kruimkens , die van des anderen tafel val- 

 len {commensalisme) , of om eene lüoning te hebben , die het kan be- 

 schutten tegen den aanval van vijanden {contubemalisme) , óf eindelijk 

 om op goedkoope en gemakkelijke wijze te worden vervoerd. 



Zoo zouden wij dus , om te récapituleeren , de verschillende gevallen 

 van symbiose kunnen rangschikken als volgt: 



Stelselmatig samenleven van ongelijksoortige organismen {symbiose in rui- 

 meren zin) : 



I. Symbiose met eenzijdig dienstbetoon: 



a. niet ten nadeele van het niet bevoordeelde individu : 



1. ten behoeve van 't vervoer. 



2. contubernalisme. 



3. commensalisme. 



b. ivel ten nadeele van het niet bevoordeelde individu : 



1. parasitisme. 



2. koekoeksleven. 



3. slavenhouderij . 



II. Symbiose met iveerkeeing dienstbetoon {midualisme of symbiose in enge- 

 ren zin). 



Heb ik in 't bovenstaande getracht , een overzicht te geven van 

 de vele en velerlei wijzen , waarop de levens van ongelijksoortige 

 organismen met elkander kunnen verbonden zijn , ik moet mij haas- 

 ten , er dadelijk bij te voegen , dat niet alle gevallen van symbiose 

 zich in het boven gegeven schema laten brengen. Zoo worden som- 

 mige dieren geregeld in gezelschap van andere aangetroffen , ja hun 

 bestaan is a. h. w. aan dat van die andere gebonden , omdat zij 

 hunne excrementen eten. Nu zou men zoodanig geval het best onder 

 de rubriek : commensalisme kunnen brengen , daar hier de symbiose 



12 



