182 COMPAGNIESCHAP TUSSCHEN ORGANISMEN VAN 



met eenzijdig dienstbetoon geheel ten behoeve van de voeding van het 

 ééne individu geschiedt ; maar men begrijpt , dat het woord commen- 

 salisme in dit geval niet ia letterlijken zin wordt genomen. 



Zoo is 't ook in vele gevallen moeilijk uit te maken of 't eene 

 of andere organisme al dan niet schadelijk voor een tweede organisme 

 is. Hetzelfde dier of dezelfde plant verhoudt zich soms in dit opzicht 

 tegenover de eene soort van organismen geheel anders dan tegenover 

 de andere soort. De bietenaaltjes {Heterodera Schachtü) bijv. , die een 

 deel van hun leven in den grond doorbrengen , maar gedurende een 

 ander deel van hun leven in en aan de wortelvezeltjes van suiker- 

 bieten , meldeplanten , kool , koolzaad en vele andere kruisbloemi- 

 gen , alsmede aan en in de worteltjes van eene menigte andere ge- 

 wassen parasiteeren , zijn oorzaak , dat in verschillende streken van 

 Europa de bietenoogst tot minder dan de helft van de gewone op- 

 brengst wordt gereduceerd ; terwijl zij , in niet minder groot getal 

 aan de wortels van kool en koolzaad voorkomende , dezen planten geen 

 merkbaar nadeel toebrengen. De oorzaak van dit zonderlinge verschil 

 is hoogst waarschijnlijk te zoeken in de volgende omstandigheid. Suiker- 

 bieten hebben een' dikken, stevigen penwortel, die een betrekkelijk 

 niet zeer groot aantal kleine bijworteltjes en dus ook een klein aan- 

 tal wortelvezels draagt ; een zeker aantal aaltjes kan dus reeds spoe- 

 dig zoovele van deze laatste buiten werking stellen , dat de plant er 

 onder lijdt. Kool- en koolzaadplanten hebben een' minder dikken en 

 vleezigen hoofdwortel , die talrijke flinke zijtakken vormt , welke met 

 al hunne vertakkingen een énorm aantal wortelvezels dragen ; het 

 gevolg daarvan is , dat een zeker getal aaltjes , 'twelk in de bieten- 

 wortelen parasiteerende , deze geheel aan 't kwijnen zou brengen , aan 

 de kool- of koolzaadplanten geene noemenswaardige schade toebrengt. 

 De trichine {Trichina spiralis) kan weliswaar in zeker aantal in 't 

 spierweefsel eens menschen voorkomen zonder opvallende ziekte- 

 verschijnselen in 't leven roepen , maar brengen toch , zoodra dat aantal 

 overschreden wordt , eene hoogst gevaarlijke en pijnlijke , ja zelfs doode- 

 lijke ziekte bij den mensch teweeg ; varkens worden slechts ziek door 

 opneming van een buitengewoon groot aantal trichinen , en dan meestal 

 slechts voor een' tijd van hoogstens eene maand ; het komt slechts 

 zelden voor , dat varkens aan trichinen sterven. Er zijn spoelworm- 

 soorten , die in 't darmkanaal van verschillende dieren voorkomen , 

 zonder dat zij ooit eenig nadeel schijnen te veroorzaken. De darm van 

 een' kikvorsch bevat altijd spoelwormen. Men ziet uit deze voorbeel- 



