VERSCHILLENDE SOORT. 203 



Wanneer organen bij de aanwezigheid van parasieten zoo groote 

 veranderingen ondergaan , kunnen zij niet meer hunne gewone ver- 

 richtingen geregeld en naar behooren blijven vervullen. Zoo veroor- 

 zaken de blaaswormen in de schapenhersenen storingen in het bewust- 

 zijn en in de volvoering der willekeurige bewegingen. Zoo heeft de 

 aanwezigheid van zeer vele leverbotten in de galgangen der lever bij 

 schapen en ook bij runderen storingen in de galafzondering tengevolge , 

 en daarom eene onvoldoende spijsvertering, waarvan weer eene ver- 

 keerde samenstelling van 't bloed het gevolg is. Soms ook is het groote 

 aantal , waarin de leverbotten in de galgangen worden aangetroffen , 

 oorzaak , dat de gal , in plaats van op de gewone wijze in den darm 

 te worden afgescheiden , in het bloed overgaat en aldus geelzucht 

 ten gevolge heeft. De trichinen , waarover reeds boven werd gespro- 

 ken , veroorzaken dikwijls pijnlijke beweging , soms verlamming van 

 sommige spieren , doordat zij eene groote hoeveelheid spierzelfstan- 

 digheid vernielen. Hebben zich de kleine wormpjes in groot aantal 

 in den hartwand gevestigd , dan wordt de geregelde samentrekking 

 van 't hart en daarmee de geregelde bloedsomloop tegengegaan ; zijn 

 zij in menigte in 't middenrif aanwezig , dan wordt de ademhaling 

 belemmerd ; in beide gevallen kan de dood het gevolg zijn van den 

 inval der trichinen in de bedoelde spieren. Hebben zich de kleine 

 parasieten in de spieren van 't strottenhoofd gevestigd , dan veroor- 

 zaken zij moeilijkheid in 't spreken , soms sprakeloosheid. 



Zoo blijkt, dat dezelfde parasiet op zijnen hospes zeer verschillend 

 inwerkt al naar gelang van het orgaan , waar hij zich heeft gevestigd. 

 De blaaswormpjes ter grootte van eene erwt of kleiner, die men tus- 

 schen de spiervezels van het varkenvleesch aantreft, zijn oorzaak van 

 de zoogenoemde » gortigheid" of » vinnigheid" , eene ziekte, die het 

 varken merkbaar kwaad doet alleen wanneer de parasieten in over- 

 matig groot aantal voorkomen. Maar één blaasworm is soms reeds 

 voldoende , om den dood van den hospes te veroorzaken , wanneer hg 

 zich in de hersenen vestigt. 



Soms bewonen de parasieten eene buis of een kanaal , 't welk zij 

 kunnen verstoppen. De leverbot , die reeds boven herhaaldelijk werd 

 genoemd , belet de passage der gal ; en in de luchtpijp van de kippen 

 komt somwijlen eene soort van spoelwormen {Strongylus trachealis) in 

 zóó groot aantal voor , dat zij de oorzaak zijn van benauwdheden , 

 ja dat zij de vogels doen stikken. 



Boven (zie bl. 200) zei ik, dat de parasieten op hunnen hospes 



