VERSCHILLENDE SOORT. 207 



bloedlichaampjes aan. Maar ook aan plantenziekten zijn in de laatsten 

 tijd de bacteriën scbuldig bevonden. Zoo heeft onze landgenoot de 

 heer wakker bacteriën leeren kennen als oorzaak van eene bij onze 

 bloemboUenkweekers zeer gevreesde ziekte der hyacinthen. ^ 



Ten slotte moet ik hier nog wijzen op eene zeer eigenaardige wer- 

 king , die sommige schimmelplanten hebben op haren hospes , nl. de 

 galvormende werking , waarvan de oorzaak nog in 't duister ligt. Zoo 

 vindt men aan de wortels van bijkans alle vlinderbloemige gewassen 

 (erwten , boonen , klaversoorten , acacia) kleine knolvormige galletjes , 

 door de woekering van eene schimmelplant veroorzaakt ; aan de zilver- 

 sparren treft men somwijlen kolossale »kankerbuilen" aan, die men 

 lang heeft gekend, maar waarvan de oorzaak in het duister bleef, 

 totdat men deze eindelijk vond in Peridermium elatiniim A. et S. , ins- 

 gelijks eene schimmelplant. Als oorzaak van de opzwellingen ^ aan en 

 misvormingen van den wortel van onderscheiden koolsoorten , van 

 koolzaad en koolrapen , heeft woronin ons Plasmodiophora Brassicae 

 leeren kennen. 



Nog meer dan de schimmelgallen , komen die gallen voor , welke 

 door dieren worden gevormd. Iedereen kent de » galnoten" aan eiken- 

 bladeren , die tot woonplaats strekken aan larven van galwespjes. Uit 

 onderzoekingen van onzen landgenoot Dr. beyerinck is gebleken , dat 

 de gal niet wordt veroorzaakt door den steek van het moederinsekt 

 in een blad of een' tak , maar dat de vorming der gal afhankelijk is 

 van de aanwezigheid eener larve ; m. a. w. de symbiose van eik en 

 galwesplarve is oorzaak van 't ontstaan der gal. 



Niet slechts galwespen veroorzaken het ontstaan van gallen , maar 

 eene menigte andere dieren , o. a. galmuggen {Cecidomyia s) , sommige 

 ke verlarven (o. a. Ceuthorhynchus sulcicollis , de oorzaak van knobbels 

 aan koolzaadwortels) , sommige vlinderrupsen , eenige larven van 

 bladwespen (o. a. Nematus cajireae L. , die galletjes op de bladeren 

 van wilgen teweeg brengt) , ettelijke bladluizen , verscheidene soorten 

 van mikroskopische plantenmijten (Phi/toptus) en de aaljes [Tylenchus 

 en Heterodord) , miskroskopische spoelwormpjes , die vooral in den laatsten 

 tijd veel van zich hebben doen spreken door de ziekten , welke zij 

 bij verschillende cultuurgewassen veroorzaken. 



^ Uitgave van de »Algemeene vereeniging voor Bloembollencultuur." Mededeelingen 

 over 1884. 



" In Engeland wordt deze ziekte der koolgewassen »fingers and toes" genoemd, naar 

 d« eigenaard igen vorm der uitgroeiingen. 



