212 COMPAGNIESCHAP TUSSCHEK ORGAKISMEN ENZ. 



naast mannetjes en wijfjes , die tot voortplanting in staat zijn , ook 

 vrouwelijke individu's vindt , die altijd onvruchtbaar blgven , maar 

 die het werk verrichten (de gemeenschappelijke woning bouwen , de 

 jongen voeren , enz.) en den staat tegen den aanval van vyanden ver- 

 dedigen. Maar nu vindt men bij vele mieren de verdeeling van den 

 arbeid nog verder doorgevoerd : er zijn dan naast gewone arbeidsters 

 andere vrouwelijke exemplaren , ware amazones , die alleen voor den 

 strijd leven. Deze » soldaten" — want zoo noemt men ze — hebben 

 grooter kop en grooter kaken en zijn over 't geheel beter voor het 

 vechten ingericht. 



»Over 't geheel kan men zeggen, dat de mieren bijzonder oorlogs- 

 zuchtige en krijgshaftige dieren zijn ; en in de staten van sommige 

 soorten is reeds het ideaal bereikt, waarnaar eenige van onze groote 

 mogendheden rusteloos schijnen te streven: de omstandigheid name- 

 lijk , dat ieder burger soldaat is. Soldaat , niet in den zin , waarin dit 

 in Zwitserland het geval is, of zooals het 't geval moest zijn in een 

 land , waar het dragen van de wapenen tot handhaving van de onaf- 

 hankelijkheid van den staat en tot beveiliging van zijn grondgebied 

 een der eerste plichten van eiken ingezetene is , — maar soldaat in 

 den zin, dien men in onze staten met staande legers aan dit woord 

 hecht. Bij enkele mierensoorten dan heeft men , naast de voortplan- 

 tingsindividu's , noodig voor 't blijven voortbestaan van den staat , 

 enkel soldaten , die op kosten van de maatschappij leven , in oorlogs- 

 tijd dapper vechten, maar in vredestijd niet veel anders doen dan af en 

 toe paradeeren. Maar wie moet onder dergelijke omstandigheden het 

 werk doen ? Wie moet voedsel bijeengaren , wie de larven opkweeken , 

 wie de woningen bouwen ? Onze krijgshaftige mieren begrijpen , dat 

 zij zonder een' arbeidenden stand niet kunnen bestaan ; zij zenden een 

 troep soldaten naar de nesten van eene andere soort van mieren ; 

 uit deze nesten rooven zij die poppen , welke later arbeidsters zullen 

 opleveren. Deze poppen leggen zij in hare eigen woningen neer ; weldra 

 komen de arbeidsters te voorschijn , die in de woning des vijands als 

 slaven gaan werken , zonder ooit eene poging te doen om te ontsnappen." ^ 

 Gewoonlijk zijn het grootere , roodachtige soorten van mieren , die 

 als slavenhouders optreden , terwijl kleinere , zwarte soorten als slaven 

 fungeeren. 



* RiTZEMA BOS, Landhouwdierhunde , IT, bl. 257. 



