218 COMPAGNIESCHAP TUSSCHEN ORGANISMEN VAN 



als 't ware tot een mierennest is vervormd. Beide planten behooren 

 tot de Cinchonaceeën ; zij hebben witte bloemen met eene meer of 

 min trechtervormige , in vieren gespleten kroon , in vele opzichten over- 

 eenkomende met die van Asperula odorata (het algemeen bekende Onzer 

 Lieven Vrouwe-bedstroo) ; hare vruchten zijn besachtig en bevatten twee 

 of vier harde zaden. Moseley is door een nauwkeurig onderzoek tot 

 de conclusie gekomen , dat alle oudere exemplaren dezer planten door 

 mieren bewoond worden , ja dat hunne bolvormige stammen zelfs ge- 

 heel tot een mierennest zijn vervormd ; maar dat men onder de zeer 

 jonge planten moet zoeken , om er eene te krijgen , die vrij van mieren 

 is. Bij zoo'n zeer jonge plant bijten zich deze insekten in het onderste 

 deel van den stengel in , waar zij zich weldra vermeerderen , terwijl 

 de voor hen beschikbare ruimte door den groei van den stam grooter 

 wordt. Myrmecodia en Hydnophiftum worden alweer door de mieren 

 beschermd voor den aanval van andere insekten , terwijl ze haar daar- 

 voor eene geschikte woning leveren ; het voedsel schijnen de mieren 

 te vinden op de boomen, in welker vertakkingen de bovengenoemde 

 mierenplanten groeien. 



In de beide 't laatste besproken gevallen van symbiose leeft het 

 organismen van de ééne soort (mieren) binnen een voorwerp van eene 

 andere soort {Imbauba , Myrmecodium , Hydnophytum) ; toch vereenigen 

 zich deze twee soorten nooit tot één geheel. De mierenplant en de mieren 

 behooren bij elkaar ; zij kunnen zonder elkaar moeilijk blijven bestaan ; 

 maar niemand zal de mieren als een bestanddeel van den boom aan- 

 zien. Er zijn echter ook gevallen van symbiose bekend geworden , 

 waarin de beide organismen zoodanig met elkaar, ook lichamelijk, 

 vereenigd zijn , , dat men ze als deelen van 't zelfde organisme zou 

 beschouwen. Zoo kent men verscheiden wezens, die men vroeger als 

 gewone , enkelvoudige organismen meende te moeten beschouwen , maar 

 die later bleken , te zijn samengesteld uit verschillende organismen. 

 Eeeds vroeger vermeldde ik de korstmossen als voorbeelden van der- 

 gelijke samengestelde wezens. Voorheen kende men deze als eene afzon- 

 derlijke klasse in het plantenrijk , welke men aanvankelijk naast die 

 der bladmossen stelde , maar later , in verband met hunnen fijneren 

 anatomischen bouw , meer in de nabijheid der schim melplanten bracht. 

 Men noemde een zeer groot aantal soorten van korstmossen op , som- 

 mige blauwgrijs, andere bruin, andere geelof groenachtig van kleur, 

 sommige op den grond , andere op boomschors groeiende , maar 



\ 



