VERSCHILLENDE SOORT. 219 



alle kenbaar aan de droge , meestal harde , dikwijls van uitsteeksels 

 voorziene korst , welke zij vormen op de onderlaag , waarop zij groeien. 



Mikroskopiscli onderzoek heeft geleerd , dat de korstmossen bestaan 

 uit lange, vertakte, kleurlooze veelcellige draden {y>myceliumdraden''') 

 en uit meestal ronde, groene cellen {>•> gonidiën') , welke tusschen deze 

 draden verspreid zijn. Merkwaardig is het , dat dergelijke mycelium- 

 draden , behalve bij de korstmossen , nog maar bij ééne enkele afdee- 

 ling van planten worden aangetroffen , nl. bij de Zwammen (fungi) , 

 onder welken naam men o. a. de zoogenaamde » paddestoelen" en de 

 schimmels vereenigt. De laatste bestaan uit enkele losliggende draden , 

 de eerste uit een dicht inééngesponnen weefsel daarvan. Bij de korst- 

 mossen nu vindt men de myceliumdraden der schimmels terug , maar 

 tusschen deze een tal van groene cellen. Dat deze laatste voor de 

 korstmossen eene groote beteekenis moeten hebben , heeft men reeds 

 lang ingezien. Schimmels zijn geheel bladgroenvrij , en kunnen dus 

 niet , als de bladgroenhoudende planten , zelve organische stof fabricee- 

 ren uit koolzuur, water en zouten. Zij moeten daarom reeds ge- 

 vormde organische stoffen als voedsel opnemen. Dat nu behoeven de 

 korstmossen niet te doen : hoewel zij , evenals paddestoelen en schimmels , 

 uit kleurlooze myceliumdraden bestaan , kunnen zij toch zelven orga- 

 nische stoffen uit anorganische bestanddeelen vormen door de aanwezig- 

 heid der meermalen genoemde , bladgroen bevattende cellen of gonidiën. 



Nu heeft in 1853 speebschneider bewezen, dat de gouidiën van 

 het korstmos Hagenia ciUaris , van de andere deelen der laatstgenoemde 

 plant gescheiden , en in eene vochtige omgeving neergelegd , niet alleen 

 blijven voortleven , maar zelfs zich gaan deelen , ieder in vier afzonder- 

 lijke cellen , die nadat ze weer behoorlijk gegroeid zijn , alweer zich 

 gaan deelen , enz. ; m. a. w. speerschneider toonde aan , dat de gonidiën 

 van meergemelde kortsmossoort zelfstandig kunnen blijven leven en 

 zich dan vermeerderen op de wijze der lagere wieren of algen , die 

 in 't water en op vochtige plaatsen zooveel voorkomen. Vooral famintzin 

 en BORANETZKY hebben door verscheiden nauwkeurige onderzoekingen 

 aangetoond (1868), dat de voortplanting van de gonidiën alle bij- 

 zonderheden vertoont , waardoor die der vrijlevende lagere wieren 

 gekarakteriseerd is. ^ Zich grondende op deze en verscheidene andere 

 onderzoekingen (vooral van boranetzky , itzigsohn en sachs), heeft 



^ Famintzin en boranetzky bevonden, dat de gonidiën van de korstmossen Farmelia, 

 parietina , Cladonia en Evernia zwermsporen vormen. 



