VERSCHILLENDE SOORT. 221 



de algen al zeer gemakkelijk verkrijgbaar, kon door haar ook in vol- 

 doende hoeveelheid uit de dampkringslucht opgenomen zijn. Maar de 

 schimmels leveren meer voordeel op voor hare medeleden van het 

 bondgenootschap » korstmos". De schimmeldraden toch dringen in alle 

 reten en spleten der steden , van de boomschors , enz. binnen en 

 zuigen aldus uit alle hoeken en gaten eene groote hoeveelheid water 

 op , waarin zouten zijn opgelost , die bij de levensprocessen der planten 

 eene groote rol spelen. Op deze wijze leveren de schimmels aan de 

 algen der firma eene menigte voor dezen onmisbare stoffen; vooral het 

 water hebben de laatstgenoemde , groene firmanten hoog noodig , daar 

 zij eigenlijk waterbewoonsters zijn. 



Zoo heeft zich dan door het verbond tusschen schimmels en wieren , 

 die met onderling zeer verschillende vermogens begaafd zijn , een 

 samengesteld organisme gevormd, dat buitengewoon taai is van leven 

 en uiterst geringe eischen stelt om te kunnen blijven bestaan. Deze 

 eigenschappen , die door de symbiose mogelijk worden , hebben de 

 korstmossen gemaakt tot de pionieren , die de organische natuur vooruit 

 zendt , om ook den ondankbaarsten bodem voor andere kleine , een- 

 voudige , maar toch wat meer eischende planten voor te bereiden. 

 In 't koude Noorden en op de hoogste toppen der Alpen , waar de 

 bodem gedurende 't grootste gedeelte des jaars stijf is van de vorst, 

 — op naakte , humuslooze , droge rotsen , even goed als op droge 

 boomschors , — kortom op alle plaatsen , waar anders niets levends 

 kan blijven bestaan , daar kunnen de korstmossen nog rondkomen 

 met hunne wèl ingerichte huishouding, die op symbiose berust. 



Op 't zelfde beginsel nu , waarop het samenleven van schimmels 

 en algen berust , is ook de samenvoeging van deze laatste met ver- 

 schillende dieren gegrondvest. Maar daar dieren van zeer verschillend 

 hoogen trap van organisatie met algen een bondgenootschap kunnen 

 aangaan , zoo laat het zich inzien , dat de vereeniging van beide 

 soorten van organismen op zeer verschillende wijzen tot stand kan 

 komen. Eerst in 1871 werd voor de eerste maal door cienkowsky 

 op eene symbiose van Algencellen en Radiolariën gewezen ; en sedert 

 dien tijd, maar hoofdzakelijk eerst na 1880, heeft men verscheiden 

 voorbeelden gevonden van innige verbinding tusschen het leven van 

 groene algen en dat van sponzen , polypen , ribwallen , sommige 

 wormen , enz. Vooral brandt , geza entz , geddes , ray lankester , 

 de gebroeders hertwig en de Utrechtsche Hoogleeraar engelman n 



