224 COMPAGNIESCHAP TUSSCHEN ORGANISMEN VAN 



stof vormen. De meergemelde »gele cellen" zijn organismen met eene 

 volkomen plantaardige stofwisseling : uit koolzuur en water vormen 

 zij zetmeel , terwijl zuurstof wordt uitgescheiden. Vroeger deelde ik 

 mede , dat slechts de groene planten en plantendeelen eene stofwisse- 

 ling hebben als de boven beschrevene ; 't is gebleken , dat het in 

 deze deelen aanwezige bladgroen of chlorophyll de conditio sim qua 

 non der plantaardige stofwisseling is , de fabriek , waarin uit koolzuur 

 en water zetmeel wordt gevormd. En nu blijkt de gele kleurstof der 

 zoogenoemde »gele cellen" in samenstelling zeer veel met het blad- 

 groen overeen te stemmen , terwijl ook de vorming van organische 

 stof uit anorganische stoffen door hare bemiddeling kan plaats grijpen. 

 Nadat eerst cienkowsky in de gele cellen der radiolariën , en later 

 de gebroeders hertwig in die der anemonen kleine , eencellige algen 

 hadden herkend , hebben andere waarnemers deze kleine organismen 

 aangetroffen in infusoriën , sponzen en kwallen , in sommige stekel- 

 huidigen en in wormen. Maar 't zijn niet slechts gele eencellige algen , 

 die in 't lichaam van vele dieren zich vestigen en daar voortleven. 

 Ook groene eencellige algen , door geivoon chlorophyl gekleurd , doen 

 dat. Geza entz was de eerste , die de symbiose van de zoogenoemde 

 »groene zoetwaterpolyp" {Hydra viridis) en groene eencellige algen 

 aantoonde , en aldus bewees , dat gezegde polyp alleen door de algen , 

 welke zij bevat , groen van kleur is. Maar de onderzoekingen van 

 geza enïz werden in 't Hongaarsch gepubliceerd en bleven dienten- 

 gevolge tamelijk wel onbekend , zoodat eerst door de onderzoekingen 

 van BRANDT, die in 1881, vijf jaar na de zijne, werden uitgegeven, 

 de aandacht van het wetenschappelijk publiek werd gevestigd op den 

 aard van de groene korrels in 't lichaam van verschillende dieren. 

 Vroeger had men reeds in enkele soorten uit geheel verschillende af- 

 deelingen van 't dierenrijk groene lichaampjes gevonden , die men 

 eenvoudig voor gewone chlorophylkogeltjes hield , hoewel het toch 

 meer of min vreemd moest lijken , dat eene zóó specifiek plantaar- 

 dige stof in enkele diersoorten werd aangetroffen , en dan nog wel in 

 soorten , welke met elkaar in 't minst geene verwantschap vertoonen , 

 terwijl soms van twee soorten van 't zelfde geslacht het ééne chlo- 

 rophylkogels bevat , het andere niet. Uit de onderzoekingen van geza 

 entz en brandt bleek , dat meergemelde chlorophylkogels buiten het 

 lichaam van het bewuste dier blijven leven en zich voortplanten , 

 zoodat men er eencellige groene algen in moet zien. Waar bevinden 

 zich deze algen in 't lichaam van de groene zoetwaterpolyp ? De wand 



