DE GROTTEN VAN HAN IN BELGIË. 239 



II 



Op onzen rit hadden wij gelegenheid om van onze tochtgenooten , 

 waaronder sommigen meermalen deze onderaardsche natuurlijke gewelven 

 hebben bezocht en van de gidsen het een en ander aangaande de grot 

 van Han te vernemen : 



Sedert eeuwen had men opgemerkt dat de Lesse zich aan de zuid- 

 zijde van den berg Boem in een duisteren afgrond stort, om 1600 

 M. van daar (in eene rechte lijn gemeten) aan de tegenovergestelde 

 zijde, onder een rotsgewelf, weder te voorschijn te treden. Eeeds 

 sinds oude tijden, waarvan de geschiedenis zwijgt, dienden de ver- 

 schillende ingangen der grot , aan de zuidzijde van den berg , als een 

 toevluchtsoord voor menschen en dieren. Dit bewijzen de vondsten , 

 die men daarin , op verschillende tijden heeft gedaan , bestaande in 

 menschelijke geraamten en losse beenderen , geldstukken , oude sleutels 

 en smidsgereedschappen , die onder het leem in den bodem zijn ge- 

 vonden , terwijl men , in den omtrek , Eomeinsche munten heeft op- 

 gedolven. Bovendien heeft men , in den bodem van het hol , eene 

 menigte overblijfsels van vossen en hunnen buit, benevens den kop 

 van een mammoet aangetroffen. De grot kon echter slechts tijdelijk 

 bewoond worden , zoowel wegens hare vochtigheid , als door de 

 overstroomingen der Lesse, waaraan zij van tijd tot tijd is blootge- 

 steld en die haar dan gedeeltelijk onbegaanbaar maken. 



Gedurende eeuwen durfde niemand zich eenigszins ver in die geheim- 

 zinnige gewelven wagen. Alleen voer men de Lesse , waar zij , in de 

 nabijheid van Han , uit den berg te voorschijn komt , zoover mogelijk 

 op , doch zag zich , door groote ophoopingen van steenen , verhinderd 

 verder door te dringen. Het langdurig rollen van een schot, dat in 

 de onderaardsche gewelven werd gelost , bewees echter genoegzaam 

 dat zich uitgestrekte holten in den berg bevinden. Eerst in 1814 

 drongen vier moedige jongelieden in de grot door. Zij waren voor- 

 zien van flambouwen , terwijl zij achter zich meel strooiden , om den 

 weg te kunnen terugvinden. Nadat zij door eene reeks van nauwe 

 openingen waren gekropen, ontdekten zij een aantal groote kamers, 

 vol van de prachtigste druipsteenen en kwamen zoo in het binnenste 

 van den berg. Zij vonden gelukkig den terugweg en waren opgetogen 

 over de schoonheden, die deze onderwereld oplevert. Later werden 

 nog verschillende af deelingen ontdekt en nog heden vindt men telkens 



