OVETl PTOMAÏNEN. 269 



die zich , gelijk de ondervinding geleerd heeft , in bedorven voedings- 

 middelen vormen en dikwijls ernstige ongesteldheden en zelfs den 

 dood kunnen veroorzaken. Sedert langen tijd is bij voorbeeld het 

 worstvergift bekend, hetgeen volgens schlossbekger alleen in Zwaben 

 van 1793 tot 1853, 400 ziektegevallen {Botulismus) veroorzaakte, van 

 welke ten minste 150 doodelijk afliepen. Ook het kaasgift is bekend; 

 niet lang geleden had volgens husemann in den omstreek van Heili- 

 genstadfc eene kaasvergiftiging plaats , waaraan verscheidene kinderen 

 stierven. De verschijnselen , ja zelfs de anatomische veranderingen der 

 darmen waren zoo gelijk aan die men bij typhus waarneemt , dat , 

 gelijk HUSEMANN opmerkt , eene onderscheiding onmogelijk zou geweest 

 zijn , indien men niet door hetgeen aanleiding tot de ziekte had ge- 

 geven , met den aard van deze bekend was geweest. Onder gelijk- 

 soortige , typheuze verschijnselen verliep eene door kalfsvleesch ver- 

 oorzaakte vergiftiging van een groot aantal menschen te Andelfingen 

 in Zwitserland bij gelegenheid van een zangersfeest , evenals men te 

 Gernsbach ook eene dergelijke ziekte ten gevolge van het eten van 

 geconserveerd vleesch {corned heef) waargenomen heeft. 



Zeer veelvuldig is bedorven visch de oorzaak van zware ziekten , 

 die meestal cholera-achtige verschijnselen vertoonen , zooals de zooge- 

 naamde »Barbencholera" {Barhed-cholera) , die vooral in de omstreken 

 van Göttingen wordt waargenomen. Ook gezouten visschen bieden geen 

 volkomene zekerheid , aangezien ten gevolge van het gebruik daarvan 

 in Rusland by eene menigte menschen ziekten ontstaan zijn. 



In Italië is de Pellagra eene erge volksziekte ; het beloop er van 

 komt veel overeen met de ook bij ons voorkomende »kriebelziekte" 

 (Ergotismus) , die na het gebruik van meel ontstaat , dat Moederkoorn 

 {Secale cornittum) bevat. Twee italiaansche onderzoekers , loivibroso en 

 ERBA , vonden in rottende maïs een hevig , krampen veroorzakend 

 gift , dat zij , omdat zij het met nog andere , mede in maïs gevonden 

 giften met de Pellagra in verband brachten , Pellagroceine noemden. 

 Vroeger geloofde men dat alleen de maïs, die met zoogenaamde ver- 

 derame (groenspaan) behebt is , Pellagra veroorzaakte. Volgens lom- 

 BROso doet dit elke maïs, die in staat van ontbinding verkeert. Het 

 bijzonder hevig werkende pellagroceine vormt zich slechts bij zeer 

 hooge temperatuur , in de omstreek van Milaan in Juli en Augustus. 



In verband met zijne beschouwingswijze van het ontstaan van pel- 

 lagra wijst LOMBRoso ook daarop , dat rottende stoffen zeer dikwijls 

 bepaald op de huid werken. Zij veroorzaken niet alleen vaak lichte 



