272 OVEE PTOMAÏNEN. 



Rottende kaas , gist en lijm werden nader onderzocht en in de lijm 

 wederom eene op muscarine gelijkende stof gevonden. 



Er moet nog opgemerkt worden dat de door brieger gevonden 

 stoifen de algemeene reactiën der alkaloiden toonden , en dat die ver- 

 giftige stoffen volgens hem weer verdwijnen , wanneer de rotting een 

 zekeren trap bereikt heeft. 



Er blijft nog overig te wijzen op de beteekenis , welke deze , bij 

 de ontbinding van dierlijke zelfstandigheden ontstaande stoffen be- 

 zitten met het oog op de zoogenaamde infectie-ziekten , — eene be- 

 teekenis , op welke husemann in eene zijner belangrijke verhandelingen 

 over ptomaïnen , waaraan veel van het hier aangevoerde ontleend is , 

 terecht de aandacht vestigt. Bergmann te Dorpat heeft ze met de 

 septicaemie (bloedontbinding) in verband gebracht , en ook maass heeft 

 zich bij het chirurgen-congres te Berlijn in dezen zin uitgelaten. • 



Het is waarschijnlijk dat vele gevallen van starkramp [tetanus) door 

 bedorven wond-afscheidingen worden te voorschijn geroepen , en het 

 is een feit dat binnen de keerkringen , waar de voorwaarden voor 

 de rotting van organische zelfstandigheden nog gunstiger zijn , de 

 starkramp na verwondingen veelvuldiger voorkomt dan in de gematigde 

 luchtstreken. Ook wordt beweerd , dat de tetanus sedert de door lister 

 ingevoerde antiseptische (rottingwerende) behandeling der wonden aan- 

 merkelijk zeldzamer wordt waargenomen. 



Door zekere waarnemingen , die om zoo te zeggen eene wanverhouding 

 aanwijzen tusschen betrekkelijk geringe oorzaken en de bovenmatig 

 hevige uitwerkselen daarvan , worden wij bepaald genoodzaakt om aan 

 te nemen , dat bij vele infectieziekten de werking van een vergift in 

 het spel is. Zoo is door de époque makende studiën van koch wel 

 is waar bekend geworden , dat de naaste oorzaak van de cholera ge- 

 legen is in het aanwezig zijn in de ingewanden van een specifieke 

 zwam , — doch het is tegelijk moeilijk aan te nemen , dat die uit- 

 sluitend in de darmen voorkomende zwam zulk een hevigen al ge- 

 me en en ziekelijken toestand zou kunnen teweegbrengen zonder een 

 gemakkelijk door de vaten opslorpbaar vergift af te scheiden. Werkelijk 

 zijn dan ook in den jongsten tijd waarnemingen medegedeeld omtrent 

 eene ptomaïne-achtige stof, die uitsluitend in de darmen van aan cholera 

 overledenen zou worden aangetroffen , maar waarvan totdusver de 

 specifieke werking nog niet ontdekt is. 



Eene dergelijke wanverhouding tusschen oorzaak en uitwerksel be- 

 staat ook bij de reeds Vvcr melde starkramp , alsmede bij de als gevaarlijk 



