DE zweedsche gletschers. 281 



gletschers voornamelijk door de omstandigheid , dat zij betrekkelijk 

 grootere firnvelden en kleinere ijstongen bezitten. (6) 



Ook komt het veel vaker voor dat de gletschers zich van een en 

 hetzelfde firnveld in twee of meer takken splitsen , dan dat , gelijk 

 in de Alpen , vele gletschers zich tot een enkelen vereenigen. Van- 

 daar het ontbreken der morainen. (7) 



Omtrent de beweging der Zweedsche gletschers laat zich nog niets 

 bepaalds zeggen. Voor den Luotoh alleen heeft svenonius uit eigen 

 waarneming eene zeer onbeduidende beweging kunnen vaststellen. (8) 



De sneeuwgrens stijgt , en nog al aanzienlijk , naarmate men zich 

 meer van de zee verwijdert. Volgens forbes en wahlenberg is zij 

 op 67° N.B. aan de kust 884 M. hoog, aan de oostelijke helling 

 van den Sulitelma 1073 M. aan den Luotoh 1366 M. en aan den 

 Stuörki eveneens 1366. M. De Luotoh-gletscher daalt tot 234 en de 

 Stuörki tot 143 M. beneden de sneeuwgrens. (9) 



De hoeveelheden water- en slijkmassa's , die deze gletschers afvoe- 

 ren zijn zeer aanmerkelijk. Svenonius heeft berekend , dat een enkele 

 der beken van den Luotoh-gletscher in de maand September in 24 

 uren tijds 68210 kub. Meter water levert, die 7878 kilogr. slijk 

 bevatten. Deze slijkmassa's zijn de oorzaak van krachtige deltavormin- 

 gen in de meren , die den rivieren als het ware tot filteertoestellen 

 dienen. De delta van het Lajdaurmeer, die 5 a 6 K.M. lang is, 

 neemt jaarlijks toe met eene lengte van 4 a 6 Meter. (10). 



De vraag , of de ijsmassa's in het Zweedsche gletschergebied af- 

 dan wel toenemen , kan uit het voorhanden materiaal nog niet wor- 

 den beantwoord. Toch schijnt men uit de tegenwoordige grootte van 

 den grootsten gletscher der Sulitalma-groep , den Salajukna , verge- 

 leken met de metingen van whalenberg , te moeten besluiten , dat 

 sedert 1807 eene niet onaanzienlijke vermindering heeft plaats ge- 

 grepen. In dezen dus overeenstemming met hetgeen de waarneming 

 leert tenopzichte der Europeesche gletschers in 't algemeen." (11). 



1. De langste gletscher der Alpen is de Aletschgletscher , 24000 

 M. ; daarop volgen de Unteraargletscher , de Fieschergietscher , de 

 Gornergletscher en de Mer de Glacé, respectievelijk lang: 16700, 

 15000, 15000 en 14500 Meter. 



De groote Oetzthalergletscher (in Tirol) meet 8820 Meter in lengte, 

 de Nygardsgletscher en de Lodalsgletscher , beide in Noorwegen, zijn 

 6000 en 8000 Meter lang. De Tunsbergdalsgietscher , eveneens in 



18 



