282 DE ZWEEDSCHE GLETSCHEKS. 



Noorwegen, heeft zelfs eene lengte van 14000 Meter, en is wel de 

 langste van alle gletschers in genoemd rijk. 



2. Het 2/3 van Noorwegens oppervlakte is onbewoond en onbe- 

 woonbaar »fjeld" (gebergte), Y5 bosch en Yis Ü^ ^^ sneeuw. 



Volgens de kartographiscbe opname van het zwitsersche » Bureau 

 voor Statistiek" zou de geheele oppervlakte in dat land door de 

 gletschers — firnveld en ijsstroom te zamen — ingenomen , bedragen 

 1838,8 vierkante kilom. De totale gletscheroppervlakte der geheele 

 Alpen bedraagt volgens heim 3 a 4000 dier eenheden. 



3. In de groep van den Mont-Blanc telt men 20 groote gletschers 

 en 30 a 40 kleine; de Finsteraargroep bevat 16 groote, en 100 

 kleine, het gebied der Monte Eosa telt 15 groote en 120 kleine, 

 de Berni-na-groep 8 groote en 30 kleine, de Oetzthalergroep in de 

 Oost- Alpen 20 groote en 209 kleine gletschers, enz. In 't geheel 

 worden voor de Alpen opgegeven een aantal van 1155 dier ijsstroo- 

 men , waaronder 249 groote. 



4. Onder morainen verstaat men , gelijk bekend is , de dijken , ge- 

 vormd uit het steengruis der belendende rotsen ; zij strekken zich in 

 lange rijen van 't begin tot het einde der gletschers op derzelver 

 oppervlakte uit. De verweering doet de rotsen in grootere en kleinere 

 brokken uiteenvallen , en dit gruis valt in aanzienlijke hoeveelheid op 

 het ijs; hieruit volgt, dat de morainen of steendijken den rand des 

 ijsstrooms ter weerszijden begrenzen , doch daar , waar twee gletscher- 

 stroomen zich vereenigen, vloeien allicht de beide elkander begren- 

 zende rancZsteendijken ineen en vormen één midden&teejidijk. 



Ter plaatse waar de gletscher smelt, verzamelt zich het steengruis, 

 dat langs den bodem der gletschers werd medegevoerd (grondmoraine) 

 tot een eindiaorsdne. 



Wanneer groote , geïsoleerde rotsstukken op het ijs geraken , be- 

 schutten zij het daaronder liggende tegen de inwerking der zonne- 

 stralen ; rondom het rotsblok smelt alzoo het ijs weg , terwijl grootere 

 of kleinere ijskegels blyven staan , gedekt door den steen , den glet- 

 schertafel. Allengs evenwel , en vooral aan de zuidzijde , smelt ook 

 het steunsel , de tafel waggelt en valt eindelijk neer , terwijl nu het- 

 zelfde proces van voren aan begint , totdat de steen 't einde des 

 gletschers heeft bereikt en het zijne bijdraagt tot verhooging en uit- 

 breiding der eindmoraine. 



