288 STOF. 



veel minder snel af dan het gewicht , en de weerstand zal dus bij de 

 kleine lichamen veeleer gelijk zijn aan het gewicht dan bij de groote; 

 de snelheid der eenparige beweging zal veel spoediger bereikt zijn en 

 veel kleiner zijn. 



De stofjes wier bewegingen wij met het bloote oog in een sterk 

 licht kunnen volgen zijn niet de eenige , die in de lucht zweven ; zij 

 zijn slechts de grootste van een ontzaglijk aantal , waarvan de kleinste 

 zoo fijn zijn , dat wij ze waarschynlijk nimmer zelfs niet met het sterkst 

 vergrootend miskroskoop zullen waarnemen. 



Hoe weet men dan dat zij werkelijk in den dampkring aanwezig 

 zijn ? Door de terugkaatsing , die de zonnestralen er op ondervinden ; 

 deze toch is de oorzaak dat de ruimten die niet in het direkte zonlicht 

 gelegen zijn , niet in duisternis liggen en dat de kleur van den 

 hemel blauw is. Zonder hen zou eene kamer op het noorden gelegen 

 geheel van licht zijn verstoken , tenzij eenig groot voorwerp het zon- 

 licht naar enkele plaatsen terugkaatst; zonder hen zou ons de zon 

 een lichtende bol toeschijnen , staande aan een zwarten hemel en zouden 

 midden op den dag de sterren voor ons zichtbaar zijn , indien wij slechts 

 het direkte zonlicht van onze oogen verwijderd hielden. 



Het zijn deze kleine lichaampjes , vloeibare zoowel als vaste , orga- 

 nische zoowel als anorganische, wier physische eigenschappen in de laatste 

 jaren het onderwerp hebben uitgemaakt der onderzoekingen van aitken 

 en LODGE, en clarck en die door hen onder den algemeenen naam »stof" 

 worden saamgevat. 



De volgende bladzijden hebben ten doel van de voornaamste uit- 

 komsten een overzicht te geven , zonder daarbij steeds den historischen 

 gang der onderzoekingen te volgen of nauwkeurig uit elkaar te hou- 

 den , wat door ieder afzonderlijk is verricht. De lezer , die hierin 

 belang mocht stellen kan de oorspronkelijke verhandelingen vinden in 

 de laatste jaargangen der Engelsche tijdschriften Nature en PhilosopMcal 

 Magazine. 



De wijze waarop deze stofjes in den dampkring geraken is natuur- 

 lijk zeer verschillend : de grootere ontstaan onder andere als roet en 

 rook bij de onvolkomen verbranding in onze kachels en fabrieken , 

 de kleinere bij de meer volkomen verbranding. Stofvrije lucht en stof- 

 vrij gas geven bij verbranding aanleiding tot het ontstaan van een 

 groot aantal stofdeeltjes. Verder worden zij gevormd door de zee 

 wanneer hare golven in schuim spatten op de zandbanken en door 

 den wind , die schuurt langs boomen en huizen. Welk een machtige 



