STOF. 291 



lucht eene hoogere temperatuur heeft dan de wanden en de meubels, 

 In veel geringer mate is dit het geval in een vertrek dat door een 

 open vuur of door de zon wordt verwarmd daar de stralende warmte 

 die hiervan uitgaat , de lucht doorloopt nagenoeg zonder hare tempe- 

 ratuur te doen rijzen en dus de vaste voorwerpen de hoogste tempe- 

 ratuur hebben. Aitken heeft de lucht gefiltreerd door haar in een lang- 

 zamen stroom te laten strijken door eene nauwe ruimte tusschen 

 een warm en een koud voorwerp. 



Een ander hulpmiddel om de lucht van stof te zuiveren is de 

 elektriciteit. Wanneer men een koperdraad voorzien van eene punt 

 door den kurk steekt van eene flesch, waarin zich tabaksrook bevindt 

 en den draad zwak elektrisch maakt , dan rangschikken zich de deeltjes 

 volgens de elektrische krachtlijnen evenals ijzervylsel onder de wer- 

 king van een magneet zich hoofdzakelijk ophoopt in de richting der 

 magnetische krachtlijnen. Verhoogt men den elektrischen patentiaal. 

 van den geleider , zoodat er eene pluimontlading ontstaat , dan ge- 

 raakt de rook in heftige beweging en slaat in een oogenblik neer 

 op de wanden van de flesch , waaraan hij met groote kracht vast- 

 kleeft. Deze verrassende proef is zeer gemakkelijk te herhalen daar 

 eene kleine elektriseermachine of zelfs een elektrophoor voldoende is. 

 Aitken oppert de onderstelling dat deze werking der elektriciteit 

 met het optreden van ozon de reden is , waarom een onweer de lucht 

 zuivert en de melk zuur maakt en andere ontbindingsverschijnselen 

 bevordert. 



Men kan vervolgens ook stofvrije lucht verkrijgen door haar te 

 filtreeren door een dikken prop watten , die men met een weinig 

 glycerine bevochtigt ; dit middel was reeds aan tyndall bekend en 

 is door AITKEN aangewend bij zijne onderzoekingen omtrent het con- 

 denseeren van waterdamp tot mist en nevel. Laatstgenoemde heeft 

 namelijk gevonden , dat waterdamp om te condenseeren eene zekere 

 vaste kern noodig heeft en dat bij de afwezigheid van alle stof de 

 damp ver kan afgekoeld worden beneden de temperatuur der omgeving 

 zonder dat hij in zichtbare waterdruppeltjes overgaat. Het gemakke- 

 lijkste middel om de lucht plotseling af te koelen bestaat hierin dat 

 men haar snel verdunt. 



Neemt men nu eene flesch met een weinig water om de lucht goed 

 met damp verzadigd te houden , en verdunt men de lucht door één slag 

 eener kleine luchtpomp , dan ziet men daarbinnen eenen dichten nevel , 

 die vooral duidelijk is wanneer men een sterk licht er door laat vallen. 



