292 



STOF, 



Doet men dezelfde proef met eene andere flesch , waarin de lucht door 

 filtreeren is gezuiverd, dan bemerkt men zelfs bij meer slagen van 

 de pomp niets. Laat men een weinig ongefiltreerde lucht binnen , dan 

 vertoofit zich de nevel terstond weer , en de deeltjes zijn grooter naar- 

 mate er minder stofjes in de lucht zijn, zoodat men ze bij nagenoeg 

 zuivere lucht als kleine druppeltjes snel ziet vallen. 



Laat men een stroom damp van kokend water in de vrije lucht 

 of in eene flesch met ongezuiverde lucht ontwijken, dan wordt de 

 gecondenseerde damp zichtbaar als wasem; laat men echter den damp 

 stroomen in eene flescJi met door watten gefiltreerde lucht dan blijft 

 hij onzichtbaar en condenseert alleen op de wanden. 



Een prop van watten blijkt dus voldoeode te zijn, om de lucht 

 zelfs van de fijnste stofjes te bevrijden en een respirator met watten 

 kan dus misschien een voorbehoedmiddel zijn tegen infectieziekte, die 

 door het inademen van besmette lucht ontstaat. 



Wanneer dus in den dampkring geene stofdeeltjes aanwezig waren, 

 dan zou de waterdamp in een toestand van sterke oververzadiging 

 geraken en alleen condenseeren op de vaste voorwerpen daarin aan- 

 wezig. Onze kleederen en woningen zouden met water worden door- 

 trokken en geen mist of regen zou zich uit den meer dan verzadigden 

 damp vormen. 



Het zijn vodirnamelijk de kleinste stofdeeltjes die men zelfs in een 

 bundel sterk zonlicht niet waarneemt, maar die in onnoemlijk aantal 

 aanwezig zijn, die als kernen voor de condensatie van waterdamp 

 dienen. De grootere zijn zeker niet onwerkzaam, maar hun aantal is 

 te gering om een dichten nevel te vormen. De rook der fabrieken 

 is dan ook niet de oorzaak van den dichten mist dien men in groote 

 steden zooals Londen dikwijls heeft: hij geeft er slechts het zwarte, 

 vuile karakter aan. 



Wanneer men lucht van verschillenden oorsprong onderzoekt, dan 

 vindt men uit de grootere dichtheid van den nevel, dat de lucht 

 uit de huizen steeds meer stof bevat dan de buitenlucht en dat b.v. 

 de verbranding van zwavel de lucht in hevige mate stoffig maakt. 



De juistheid der gevolgtrekking door aitken uit zijne proeven ge- 

 maakt, dat voor het condenseeren van waterdamp in de lucht vaste 

 kernen noodig zijn, is onlangs door kiessling betwijfeld. Deze vond, 

 dat er bij iedere afkoeling ook in volkomen stofvrije lucht zich enkele 

 nevellichaampjes vormen , die echter alleen in direkt zonlicht zijn 

 waar te nemen. Het is natuurlijk moeilijk uit te maken of de lucht 



