302 DISSOCIATIE-VERSCHIJNSELEN. 



werden gevormd. Het was dus verkeerd ingezien , wanneer men meende , 

 dat bij eene hooge temperatuur tusschen deze grondstoffen alleen eene 

 verbinding plaats hebben kon. 



Hetgeen de zaak nog merkwaardiger maakte , was dat deze ont- 

 leding ongeveer bij dezelfde temperatuur geschiedde , waarbij het omge- 

 keerde verschijnsel , de verbinding van waterstof en zuurstof , plaats 

 had. Immers wanneer men platinabolletjes in een waterstofvlam hield , 

 werden zij eindelijk zoo heet , dat zij begonnen te smelten. De hitte , 

 die door de verbranding der waterstof wordt teweeggebracht en waar- 

 door het nieuw toegestroomde gedeelte van dit gas telkens aange- 

 stoken wordt , was sterk genoeg om platina te smelten , terwijl bij de 

 zoogenoemde proef van grove bijna smeltend platina de bestanddeelen 

 van water van elkander scheidde. 



Hoe dit vreemdsoortige verschijnsel te verklaren? Het lag voor de 

 hand, dat eene bijzondere eigenschap van het platina er de oorzaak 

 van zou zijn ; maar welke ? Men vond er geen , en met eene reeks 

 van andere verschijnselen werd deze ontleding van water aan de kata- 

 lytisclie werking toegeschreven , d. w. z. aan de aanwezigheid van de eene 

 of andere stof, in dit bepaalde geval van het platina, die niet vermin- 

 derde , geen enkele scheikundige verandering scheen te ondergaan en 

 alleen door hare aanraking met het water zoo krachtig werken kon. 

 Op dezelfde wijze sprak men b. v. over de katalytische werking van 

 de pepsine in het maagsap op de eiwitstoffen , die door de aanraking 

 met de pepsine alleen geschikt schenen te worden in het bloed te 

 worden opgenomen , en over de katalyse , die zich vertoonde , wan- 

 neer eene groote hoeveelheid alkohol , met betrekkelijk Weinig zwavel- 

 zuur vermengd en tot ongeveer 140° verwarmd , in aether werd ver- 

 anderd. Het zwavelzuur werd aan het eind bijna in onverminderde 

 hoeveelheid teruggevonden , alleen was het verdund door het uit den 

 alkohol afkomstige water ; de aanwezigheid van het zwavelzuur scheen 

 op zichzelve reeds een krachtige prikkel voor scheikundige werkzaamheid 

 te zijn. 



Wellicht heeft menig lezer mij tot zooverre met eenig ongeduld 

 gevolgd om de opmerking te maken , dat zulk eene stelling geen ver- 

 klaring is , en heeft hij gedacht aan het bekende : Denn eben wo Be- 

 griffe fehlen, da stellt ein Wort zur rechten Zeit sich ein. De noodlottige 

 verwarring tusschen eenen naam en eene verklaring , waaraan men 

 zich tegenwoordig nog evenzeer schuldig maakt als vroeger , werd inder- 

 daad gemaakt. Had men de genoemde verschijnselen te zamen ver- 



