DISSOCIATIE-VERSCHIJNSELEN. 305 



koolzuur. Het gas was gedeeltelijk ontleed in zuurstof en kooloxyde 

 (eene verbinding van 12 gewichtsdeelen koolstof met 16 gewichts- 

 deelen zuurstof). 



Nu zou men allicht geneigd zijn te meenen , dat het zooeven ge- 

 noemde kooloxyde de werking van een hoogen warmtegraad verdragen 

 kon. Integendeel , moesten wij ons niet voor ie.dere overdrijving vrij- 

 waren , wij zouden zeggen , dat deze reeks van proefnemingen ons 

 leert, dat niets bestendig is dan de grondstoffen zelve. Om het kool- 

 oxyde aan de vuurproef bloot te stellen , werd weder een stel van 

 twee buizen in den oven gebracht ; terwijl echter het kooloxyde ge- 

 voerd werd door de verhitte buitenste buis , koelde koud water , dat 

 met groote snelheid door de binnenste buis (thans van verzilverd geel- 

 koper) stroomde , den wand van deze laatste voortdurend ongeveer tot 

 10" af. Deze kunstgreep gelukte naar wensch. Het kooloxyde werd 

 door de sterke verhitting in koolstof en zuurstof ontleed en de 

 hereeniging van deze twee grondstoffen werd volkomen verhinderd, 

 waar de koolstof door de aanraking met den wand der koude buis 

 plotseling in den vasten toestand overging. Aan den benedenkant der 

 koude buis zette zich een aanslag van zwarte kool af; de uit den 

 toestel stroomende gassen waren een mengsel van kooloxyde (mis- 

 schien onveranderd gebleven , misschien weder uit de vrije grond- 

 stoffen gevormd) , koolzuur (ontstaan door de verbinding der vrijge- 

 worden zuurstof met kooloxyde) en zuurstof. 



Met kleine , maar vernuftig bedachte wijzigingen gebruikte deville 

 denzelfden toestel, bekend als zijn y>tuhe chaud et froicT'' om de wer- 

 king der sterke verwarming op andere gassen aan te toonen. Laat 

 mij nog twee voorbeelden aanhalen, de dissocia'ie van zwaveldioxyde , 

 ook wel zwaveligzuur genoemd (het prikkelend riekende gas , dat bij 

 de verbranding van zwavel ontstaat) , en die van chloorwaterstof- of 

 zoutzuurgas. Hoe de hereeniging van zwavel en zuurstof te verhin- 

 deren , twee stoffen , die zich zoo gemakkelijk verbinden ? De koude , 

 binnenste buis wordt langs den weg der galvanoplastiek met een dun 

 laagje zilver bedekt, eene andere grondstof, die zich eveneens gemak- 

 kelijk met zwavel verbindt. Wie ooit gezien heeft, dat een zilveren 

 lepel zwart wordt bij de aanraking met eiwit , kent de bruinzwarte 

 stof, door de scheikundigen wegens haar samenstelling zwavelzilver 

 genoemd. Welnu , zulk een bruine aanslag van zwavelzilver tegen de 

 koude buis bewees, dat de warmte de zwavel en de zuurstof uit het 

 zwaveldioxyde van elkander had gescheiden , en dat het koude zwavel- 



