DISSOCIATIE-VERSCHIJNSELEN. 311 



voortgezet, totdat er evenwicht bestaat tusschen ontleding en ver- 

 binding binnen eenen bepaalden tijd. 



Bij 1040° heerscbt een dergelijke toestand; alleen is hier de be- 

 weging der atomen nog sterker en wordt dus een grooter aantal mole- 

 kulen calciumcarbonaat ontleed ; de kans op verbinding wordt in dezelfde 

 verhouding grooter , totdat ontleding en verbinding weder tegen elkander 

 opwegen. De ontleding is echter thans verder voortgeschreden dan 

 bij 860°. 



De gegeven voorstelling geldt voor alle samengestelde stoffen , voor 

 alle molekulen , die door de werking der warmte in de haar samen- 

 stellende atomen kunnen worden ontleed. De temperatuur, waarbij 

 die ontleding begint , is bij de eene stof hoog , bij de andere laag ; 

 zij kan beneden de gewone tempetuur , zelfs beneden 0° gelegen zijn. 



Boven deze temperatuur , waarbij de dissociatie aanvangt , bestaat 

 voor elke stof een bepaalde evenwichtstoestand , waarbij evenveel mole- 

 kulen uiteenspringen , als er nieuw worden gevormd. Wordt de tempe- 

 ratuur verhoogd , dan is dit evenwicht verbroken ; in het voortdurend 

 streven der natuur om het verbroken evenwicht te herstellen zoekt 

 men de oorzaak der dissociatie-verschijnselen. 



IV 



In het laatste gedeelte van dit opstel wensch ik nog te wijzen op 

 het groote belang van de kennis der dissociatie-verschijnselen. In velerlei 

 richting heeft deville's ontdekking vruchtbaar gewerkt. Ik moet mij 

 er toe bepalen daaromtrent eenige punten aan te stippen. 



In de eerste plaats zijn tal van feiten eerst goed begrepen , nadat 

 men bewezen had , dat zij als dissociatie- verschijnselen moesten wor- 

 den beschouwd. Dat b. v. vele stoffen zich met eene grootere of 

 kleinere hoeveelheid water kunnen verbinden (o. a. grondstoffen als 

 chloor en broom en samengestelde stoffen , die met water kristallen kun- 

 nen vormen) , bleek veroorzaakt te worden door de spanning van den 

 waterdamp in de ruimte , waarbinnen de bedoelde stoffen zich bevonden. 

 Wordt de spankracht van den waterdamp kleiner gemaakt , dan ver- 

 mindert daarmede de kans op eene ontmoeting der watermolekulen 

 met de molekulen der andere stoffen ; verwarmt men de stoffen sterker , 

 dan versterkt men daardoor de beweging der bestanddeelen ; in beide 

 gevallen wordt het bestaande evenwicht verbroken en eene ontleding 

 teweeggebracht , die eene dissociatie is , omdat zij ophoudt , niet altijd 



