314 DISSOCIATIE- VERSCHIJNSELEN. 



bij het punt , dat de molekulen der grondstoffen of elementen uit 

 zulke atomen bestaan. Nu is het regel, dat ééne molekule twee atomen 

 bevat ; behalve bij waterstof en zuurstof treft men dit geval bij chloor , 

 broom , jodium , stikstof en een groot aantal andere grondstoffen aan. 

 Toch vindt men op dezen regel enkele uitzonderingen. 



Wanneer phosphorus in chloor wordt verwarmd en zich daarmede 

 verbindt , splitst ééne molekule phosphorus zich b. v. in vier atomen. 

 Daarentegen schijnt eene molekule kwik een ondeelbaar geheel te zijn , 

 dat zelfs tegen hevige scheikundige werkingen bestand is ; men zegt 

 daarom , dat bij deze grondstof molekule en atoom even groot zijn 

 of dat hier eene molekule uit één atoom bestaat. Terwijl in deze beide 

 gevallen phosphorus en kwik niet alleen staan , leverde de zwavel 

 eene nog merkwaardiger uitzondering op. De kleinste deeltjes van 

 den zwaveldamp , slechts weinig boven het kookpunt 440° verhit , 

 bestaan uit zes atomen. Had men vroeger de molekulen der grond- 

 stoffen beschouwd, als grootheden , die alleen ten gevolge van den 

 schok van eenige scheikundige werking in hare bestanddeelen werden 

 ontleed , de zwavel logenstrafte deze meening. Immers eene sterkere 

 verwarming op zich zelve oefende hier eenen dergelijken invloed uit , 

 twee molekulen vormden er weldra drie , zoodat elke molekule thans 

 uit vier atomen was opgebouwd. Zulke molekulen hadden slechts een 

 ephemerisch bestaan ; immers ging men met de verwarming voort , 

 dan werden zij weldra op hare beurt ontleed , zoodat de molekulen 

 zwavel bij lOOO'' slechts twee atomen bevatten. Naar men meende, 

 was de warmte niet bij machte de verdeeling nog verder voort te 

 zetten ; wilde men zulke molekulen in haar laatste bestanddeelen split- 

 sen , dan moest men weder de hulp inroepen der stoffen, die eene. 

 scheikundige werking op de zwavel uitoefenen. 



Welk een verschil! Terwijl verreweg de meeste grondstoffen uit 

 twee atomen gevormde molekulen hebben , bestaat ééne molekule phos- 

 phorus uit vier , ééne molekule kwik uit één , ééne molekule zwavel 

 naar omstandigheden uit zes , vier of twee atomen. Bestaat er eenige 

 kans al deze verschijnselen te beschouwen als onderdeden van een 

 geheel , eenheid te vinden te midden dier verscheidenheid ? Door de 

 dissociatie-leer geleid bestaat er inderdaad mogelijkheid zich tot een 

 standpunt te verheffen , waar men die eenheid ontdekken kan. Wan- 

 neer men het als eenen algemeenen stelregel beschouwt , dat het be- 

 staan van iedere verbinding van atomen , ook daar waar zij zich met 

 een of meer atomen van haar eigen soort vereenigen, afhankelijk is 



