318 DISSOCIATIE-VERSCHIJNSELEN. 



het raadsel gegeven. Doch de woorden » levenskracht" en » katalyse" 

 zijn van hetzelfde allooi ; hun glans is verbleekt , of liever het oog , 

 dat door hun schijnsel werd verblind en eenen helderen lichtstraal meende 

 te aanschouwen , was door vooroordeelen bevangen. Sinds men de 

 levensverschijnselen ontleedde en de dikwijls zoo eenvoudige werkingen 

 opspoorde , die te zamen het ingewikkelde geheel vormen , verdween 

 het begrip levenskracht als een ijdele waan. Wat het oorzakelijk ver- 

 band tusschen de verschillende verschijnselen betreft , belijdt men liever 

 zijne onkunde , zooals b. v. de beroemde fransche physioloog claude 

 BERNAUD deed in woorden , die ons onlangs werden herinnerd , ^ doch 

 terwijl men het raadselachtige van het leven blijft erkennen , dringt 

 men in de kennis der afzonderlijke verschijnselen veel dieper door. 

 Zoo ging het ook met de beteekenis van het bloed voor de ademhaling. 



De haemoglobine , ééne der bloedkleurstoffen , verbindt zich met 

 zuurstof gemakkelijk tot eene andere hoogroode kleurstof, oxyhaemog- 

 lobine genoemd. Het bestaan hiervan is echter in eene hooge mate 

 afhankelijk van de aanwezigheid van zuurstof en van de afwezigheid 

 van stoffen , die aan dit gas behoefte hebben. Waar in de weefsels 

 van het lichaam voor de stofwisseling zuurstof noodig is en deze in 

 vrijen toestand ontbreekt, staat de oxyhaemoglobine haar zuurstof af 

 en verandert in haemoglobine , die slechts de aanwezigheid van » de 

 levenslucht" onder eene voldoende spanning afwacht om zich er op 

 nieuw mede te verbinden. Deze verbinding geschiedt , zoodra het 

 donkerroode bloed slechts door den dunnen wand der longhaarvaten 

 van de ingeademde lucht afgescheiden is. 



Zoo heerscht er in het bloed eene onophoudelijke afwisseling in de 

 verhouding van de hoeveelheden der beide genoemde kleurstoffen , het 

 streven naar eenen even wichtstoestand , die voortdurend verbroken wordt 

 door het gebrek aan zuurstof of de aanwezigheid van dat gas in de inge- 

 ademde lucht. In de haarvaten ondergaat de oxyhaemoglobine eene 

 dissociatie. Eene dergelyke omstandigheid bewerkt de geregelde ver- 

 wijdering van het koolzuur , een der voortbrengselen van de stofwis- 



^ »Les phénomènes organiques ou vitaux sont régies dans leur apparition par des condi- 

 tions matérielles, tangibles, physiques, chimiques et mécaniques , régies dans Vordre et la, 

 forme par des lois préalables." S. arloing, de schrijver, die deze woorden aanhaalt, 

 voegt er aan toe: »or ces lois préalabes nous échappent, nous ne pouvons les atteindre 

 et les plier aux besoins de nos études. Il ne faut done pas s'en préoccuper davantage ; 

 on se heurterait a un obstacle insurraontable qui arrêterait nos efforts et paralyserait nos 

 forces." lievue Scientijique [3] 33 , p. 742. 



I 



