334 HET WATEEGAS, DE BRANDSTOF DER TOEKOMST. 



de stad niet meer dan 30 Engelsche mijlen van de mijn verwijderd 

 is , met voordeel aan den ingang der schacht , of beter nog , op den 

 bodem daarvan worden aangelegd , waardoor alle transportkosten van 

 de steenkool, ook als brandstof, vervallen. Hij voegde er bij, dat de 

 mogelykheid om gas door zulke lange buizen te voeren bewezen was 

 te Pittsburg in Noord- Amerika , waar natuurlijk gas uit de petroleum- 

 bronnen door de reeds sedert eenige jaren daar gevestigde »Company 

 of Pennsylvania gas-fuel" door buizen naar verschillende plaatsen 

 wordt gevoerd , zoodat men daar geene kolen meer noodig heeft. 



Ook te Berlijn heeft men reeds voor eenige jaren het denkbeeld 

 van de associatie op het gebied der verwarming trachten te ver- 

 wezenlijken. De ingenieur albert putsch maakte een plan op , om 

 Berlijn van gasvormige brandstof te voorzien uit de bruinkooUagen 

 bij Fürstenwalde. Het jaarlijksch verbruik voor de stad Berlijn zou 

 9,5 milliarden kub. voeten gas bedragen, dat door smeedijzeren bui- 

 zen van 4 voet middellijn en 160,000 voet lengte zou aangevoerd 

 worden door stoommachines van circa 1400 paardekrachten. 



Doch bij de toepassing van dergelijke bronnen is men natuurlijk 

 beperkt tot plaatsen , die niet te ver van de bron of de mijn zijn 

 verwijderd , zoodat deze methode slechts op enkele plaatsen in prac- 

 tijk is gebracht , vooral ook , daar men vooraf niet weet , hoe lang 

 de voorraad van petroleum , enz. zal duren. 



Daarentegen is het watergas voor algemeene toepassing vatbaar , 

 daar het op elke willekeurige plaats kan bereid worden en men niet 

 afhankelijk behoeft te zijn van eene mijn of petroleumbron. Het be- 

 ginsel , waarop de toepassing van watergas berust , is het volgende. 



Als men over gloeiende kool waterdamp voert , heeft er eene ont- 

 leding van het water plaats. Het water bestaat , zooals bekend is , 

 uit waterstof en zuurstof; de gloeiende kool verbindt zich met de 

 zuurstof tot kooloxyd , hetzelfde gas , dat zich ook wel in onze 

 kachels vormt , met blauwe vlam tot koolzuur verbrandt en zeer 

 vergiftig is , terwijl de waterstof vrij wordt. Er ontstaan dus bij dit 

 proces uit de kool en het water twee gemakkelijk brandbare gassen: 

 waterstof en kooloxyd , die beide met eene weinig lichtgevende , doch 

 zeer heete vlam verbranden. 



Op zich zelf beschouwd , geeft dit ontledingsproces eigenlijk 

 geen grooter effect aan nuttige warmte dan bij directe verbranding 

 der kool het geval zou zijn. De warmtetheorie leert ons het feit , 

 dat een zeker gewicht koolstof bij de verbranding tot koolzuur even- 



