346 LAWINEN. 



met grond zulks ernstig in twijfel te mogen trekken. Bij zeer velen 

 zal dat beeld zich oplossen in de volgende bepaling: »eene lawine is 

 eens massa sneeuw , die door de eene of andere oorzaak in beweging 

 gebracht, van de hellingen der bergen glijdt, en in staat is gebouwen , 

 menschen en dieren , die zich op haar weg bevinden , te overstelpen , 

 de eerste soms te vernielen, de laatste te dooden." Inderdaad, deze 

 bepaling laat , wat juistheid betreft , weinig te wenschen over ; zij is 

 echter geenszins volledig , of liever : het beeld , door deze definitie 

 voor onzen geest geroepen , is zeer onvolledig. Trachten nu velen dit 

 beeld nader uit te werken , dan geschiedt zulks veelal , door eene nadere 

 verklaring der oorzaak aldus: »een of ander toeval" — zeer juist — 

 » brengt boven op den berg, of op een der hoogere trappen, eene 

 kleine massa in beweging ; deze massa naar beneden rollende balt zich 

 en de aanvankelijk kleine sneeuwbal vergroot zich onder het naar be- 

 neden rollen hoe langer hoe meer , tot hij , aan den voet des bergs 

 in het dal gekomen , tot een reusachtigen bal is aangegroeid , en deze 

 stelt de lawine samen." Het onvolledige beeld van zooeven is thans een 

 zeer onjuist beeld geworden. En toch , deze zoo verwrongen en met 

 de werkelijkheid zoo geheel en al in strijd zijnde voorstelling eener 

 lawine is die , welke de meeste menschen zich van der jeugd af aan 

 hebben gevormd , daarin gesteund door de dwalingen van dichters en 

 boekenschrijvers voor de lagere scholen. Indien genoemde voorstelling 

 juist ware , en eene lawine dus zou bestaan uit één reusachtigen sneeuw- 

 bal , dan zou natuurlijk het centrum der lawinevormende sneeuwmassa 

 ingenomen worden door de kleine massa van boven , die den eersten 

 aanstoot tot de beweging heeft gegeven. Dan zouden menschen en 

 dieren , van welke de stoot was uitgegaan , of die op den weg der 

 lawine door deze zijn gegrepen — beide is herhaaldelijk het geval ge- 

 weest — ook steeds tot beneden worden meegesleurd , en in dien 

 lawinekegel eene plaats hebben verkregen , afhankelijk van het stand- 

 punt, dat zij ten opzichte van den afgelegden weg hadden ingenomen, 

 toen zij werden gevat. Niets is echter minder juist , gelijk nader zal 

 blijken , wanneer wij de omstandigheden hebben leeren kennen , onder 

 welke de lawinen optreden. Achtereenvolgens wensch ik voor mijne 

 lezers de vragen te beantwoorden : hoe ontstaan de lawinen en waaruit 

 bestaan ze ; welke gevolgen zoo schadelijke als nuttige zijn aan deze 

 verschijnselen verbonden ; en welke middelen worden aangewend om 

 ze te voorkomen of minder schadelijk te maken? Vooraf echter een 

 enkel woord over hare geografische verbreiding. 



