LAWINEN. 355 



te voorschijn , bestaande uit berggruis , boomstammen en takken , nu 

 en dan ook woningen en andere gebouwen , alsmede verschillende die- 

 ren — en ook menschen. Eens vond men een prachtigen , nog levenden 

 arend in dergelijken kegel. 



De grondlawinen vallen meestal in het voorjaar. Dan toch is de 

 sneeuw nat , neergeslagen , zwaar , en laat zij zich ballen. Het smelt- 

 water sijpelt door de sneeuw en bereikt den kalen rotsgrond , of b.v. 

 een bodem met kort gras bezet , en smelt eene holte uit tusschen dien 

 grond en het sneeuwdek. Thans is de massa ter afreize gereed , straks 

 wijkt een nog weerstandbiedende sneeu whoop , of het sneeuwdek valt 

 ergens in , of de onvoorzichtige tred van mensch of dier veroorzaakt 

 eene lichte schudding — en de geheele massa komt in glijdende be- 

 weging ; dit glijden wordt allengs een vallen en van nu af aan wis- 

 selen glijden, rollen, stroomen en vallen met elkander af, of grijpen 

 gelijktijdig plaats. De lawine dondert neer. Want, terwijl aanvankelijk 

 een ruischend geluid werd vernomen , wordt dit ruischen schier oogen- 

 blikkelijk tot een rollenden en knetterenden donder. Ontmoet de 

 sneeuwmassa een vooruitstekend rotsgedeelte , dan vloeit ze hierover 

 heen , of breekt in verschillende brokken , die echter al heel spoedig 

 zich op een lager terras weder aaneen voegen om als een samen- 

 hangenden stroom verder te reizen. 



Stuifwolken ontstaan hier nimmer , want de sneeuw is te kneed- 

 baar en te zwaar. Men heeft ook lawinen , die aan een uitstek geko- 

 men , in een breeden boog door de lucht schieten , soms over de 

 bosschen heen , om eerst diep in het dal den grond te bereiken. Dit 

 is b.v. het geval met de Urbachlaui in het Berner-Oberland. 



Somwijlen gebeurt het dat een enkel stuk sneeuw naar beneden 

 rolt , onder 't rollen zich vergroot , daarna zich weder verdeelt , om 

 op nieuw hetzelfde spel aan te vangen , zoodat er ten slotte een stroom 

 van sneeuwballen ontstaat , waarvan ieder afzonderlijk tot een halven 

 meter doorsnede heeft. Zulke lawinen noemt schlagintweit »rol- 

 lawinen". 



Het spreekt van zelf dat de gesteldheid van het terrein de naaste 

 oorzaak is van het afgaan der lawinen , en tevens van de meerdere 

 of mindere snelheid van den val. Hoe gladder en effener de onder- 

 grond , hoe gemakkelijker de lawine ontstaat. Kale rotsgronden , kort 

 gras , werken 't ontstaan in de hand. Hoog struikgewas of hoogwoud 

 is een hinderpaal. 



Maar ook de geologische formatie van het gebergte is van invloed. 



