356 LAWINEN. 



Bij gelijke helling zijn gelaagde gesteente gunstiger voor 't ontstaan 

 der lawinen dan massa-gesteenten, 'dus lei- en kalkgebergten gunstiger 

 dan granietrotsen. Ook de richting der lagen is niet zonder invloed. 

 In 't algemeen zullen de lawinen talrijker zijn op die zijden van 't 

 gebergte , waar de lagen heen vallen , dan ter plaatse van de uiteinden 

 dier lagen. In Zwitserland evenwel is doorgaans de bergkant der laag- 

 uiteinden steiler dan de valzijde der lagen , zoodat hier omgekeerd 

 van eerstgenoemden bergkant veel meer lawinen vallen dan van de 

 minder steile zijde van den valkant. Sterk verweerd gesteente , als- 

 mede de aanwezigheid van bronnen en zakwater bevordert de lawi- 

 nenvorming. Is de helling buitengewoon steil dan kunnen er op een 

 enkelen dag , — natuurlijk bij aanhoudenden sneeuwval een aantal 

 lawinen van een en dezelfde plaats naar beneden gaan. De hoeveelheid 

 sneeuw is echter in dit geval betrekkelijk te klein om noemenswaarde 

 schade aan te richten. 



Hoe dikker de sneeuwlaag , des te gemakkelijker vormt zich de 

 lawine , daar met de hoogte der laag ook haar gewicht en dus de 

 drukking op de onderlaag toeneemt. Wordt de basis van een sneeuw- 

 muur door een beekje ondermijnd , of wordt ergens door de een of 

 andere omstandigheid de samenhang der sneeuwmassa verbroken , het 

 spreekt van zelf, dat dan het van steun beroofde in beweging komt. 

 Van daar dat het doorwaden alleen van een lawinengang gevaarlijk 

 kan worden. 



CoAZ verhaalt te dien aanzien het volgende: In den winter van 1880 

 baande zich een jong man uit Opper-Engadin met paard en slede een 

 weg door een sneeuwhoop »gwehte", die zich elk jaar even boven 

 den rijweg bij het »Berghaus zum Weiszenstein" op de Albulapas 

 (Grauwbunderland) vormt. De sneeuw kwam in beweging en sleepte 

 man en paard en slede in de diepte. Man en paard verloren hierbij 

 het leven. 



In het aan lawinen zoo rijke dal St. Anthonius (Grauwbunder- 

 land) vervolgde de jager che. flütsch ten jare 1868 het spoor van 

 een vos. Hij waadde hierbij door een sneeuwmuur , wat het afgaan 

 der lawine ten gevolge had en waarbij flütsch zelf den dood vond. 

 Op gelijke wijze doen gemzen en andere dieren sneeuwstortingen ont- 

 staan , die natuurlijk de aanleidende oorzaak meêsleepen. Oneffenheid 

 van het terrein , door steenen en rotsblokken teweeggebracht , zijn uit 

 den aard der zaak der vorming van lawinen niet gunstig ; de gladheid 

 des bodems , naaste oorzaak van 't afgaan der sneeuw is dientenge- 



