LAWINEN. 387 



bovenstaande berichten met geen enkel woord melding wordt gemaakt 

 van de verschijnselen , die gewoonlijk stuiflawinen vergezellen en dik- 

 wyls meer verwoesting aanrichten dan de sneeuw zelve. Latere be- 

 richten zullen misschien deze tegenstrijdigheden opheffen. De lezer ge- 

 lieve nog eens na te lezen wat hierbij , op pag. 352 omtrent de vorming 

 van stuiflawinen is gezegd. 



Is het te verwonderen , dat , waar zulke hartverscheurende tooneelen 

 in 't gevolg der sneeuwvallen optreden , men naar middelen heeft ge- 

 zocht , om ze óf te voorkomen , óf hare gevolgen minder nadeelig voor 

 de bewoners der door lawinen geteisterde streken te maken? 



't Spreekt van zelf , dat er geen sprake van wezen kan alle lawinen 

 op te ruimen. De vraag zou zijn of het geneesmiddel niet erger ware 

 dan de kwaal. Maar als men onder de duizenden lawinen slechts die 

 weinige tientallen wegneemt , nog andere tientallen onschadelijk maakt , 

 welke zich in de onmiddellijke nabijheid van menschelijke woningen , 

 of ter plaatse van veel bezochte wegen bevinden , dan voorzeker heeft 

 men reeds genoeg gedaan. 



Ik wensch mijne mededeelingen over de lawinen te besluiten met 

 eenige aanwijzingen aangaande de middelen , die de Alpbewoner tot 

 het voorgestelde doel in praktijk brengt. 



3^ Die middelen zijn van tweeerlei aard , al naardat men zich 

 voorstelt menschen en gebouwen tegen de schadelijke uitwerking der 

 lawinen te beveiligen, of deze laatste weg te nemen.' 



Voor 't eerstgenoemde doel dienen nissen in den bergwand langs 

 de openbare wegen , en wel ter plaatse waar geregeld lawinen vallen ; 

 zij moeten den reiziger in staat stellen zich bij tij ds daarin te verschui- 

 len. Met gelijk doel worden achter de woonhuizen gewelven in de 

 berghelling uitgehouwen om geheele familiën te bergen , of worden de 

 woningen zelf voor een deel in 't gebergte ingebouwd. De zoogenaamde 

 splijthoeken (spaltecken) zijn heuvels van steenen en rotspuin , die 

 achter de gebouwen , aan den bergkant , ter hoogte van het dak worden 

 opgericht , wigvormig toeloopen , en eventueele lawinen moeten deelen 

 en afleiden. Ook slaat men op bedreigde plaatsen langs de openbare 

 wegen tunnels door de rotsen , of men richt ter weerszijden van den 

 weg muren op , die van boven met hout of steen worden overwelfd. 

 Men moet natuurlijk zorg dragen , dat deze galerijen lang genoeg zijn , 

 opdat er geen gevaar besta , dat de in- en uitgangen worden verstopt. 

 Zulke galerijen of tunnels heeft men in Zwitserland ten getale van 



