398 NATUURKENNIS ALS OPVOEDINGSMIDDEL. 



voor den zooveel mogelijk rustigen ontwikkelingsgang der menscli- 

 heid. Zij moet ophouden louter eene geschiedenis van koningen en 

 keizers , van veldslagen en andere groote gebeurtenissen te zijn , maar 

 vooral eene geschiedenis der cultuur en van de ontwikkeling der 

 denkbeelden worden. Want wat ook stoffelijke oorzaken mogen uitwer- 

 ken, het zijn ten slotte de denkbeelden die de wereld regeeren en 

 daarop blij venden invloed uitoefenen. 



Waarlijk reeds stof genoeg om de onwetenden niet alleen tot 

 wetenden op te voeden maar ook te leeren denken , en zooveel mo- 

 gelijk daarbij het g-e vaar te vermijden van op een dwaalspoor te ge- 

 raken. 



Welke rol zal nu het » Album der Natuur" ook in de eerstvolgende 

 tientallen van jaren bij dit beschavings- en verlichtingswerk vervul- 

 .len? Ik zal wel niet behoeven te doen opmerken dat die rol in ons 

 vaderland een hoogst gewichtige kan zijn , nog gewichtiger dan ge- 

 durende het thans verloopen tijdperk , sedert het werd opgericht. 



Terwijl ik dit schrijf, gaan aan mijne herinnering vele schimmen 

 van het verledene voorbij. De talrijke schrijvers der eerste jaargangen , 

 waaronder ik vele mijner beste vrienden herken , zijn bijna allen 

 overleden. Hen die nog leven roep ik een hartelijk vaarwel toe. 

 Evenzoo aan onze latere medewerkers , waaronder ik het geluk heb 

 een aantal mijner vroegere leerlingen te tellen. 



Vaart wel gij allen en ontvangt mijnen dank ! 



Moge het Album der Natuur onder uwe hoede blijven wat het tot 

 dusver heeft getracht te zijn , een lichtbaak in zee , met een helder 

 doch zacht licht den weg bestralende die naar den tempel der waar- 

 heid en der hoogere geestbeschaving geleidt ! 



Amersfoort, September 1885. P, HaRTING, 



